Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Buyrak va toshlar

Buyrak sanchigʻi: birinchi yordam va qachon shoshilish kerak

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Buyrak sanchigʻida birinchi yordam: bosqichma-bosqich

    Muhim: Ogʻriq qoldiruvchi ogʻriqni bosadi, lekin toshni ham, siydik yoʻlining toʻsilishini ham yoʻqotmaydi.

  2. 2 / 3

    Ogʻriq qoldiruvchi dorilar haqida nimani bilish kerak?

    Sanchiqda shifokorlar koʻpincha yalligʻlanishga qarshi nosteroid dorilar guruhini qoʻllaydi.

  3. 3 / 3

    Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

    Quyidagi holatlarda shoshilinch yordam kerak — 103 ga qoʻngʻiroq qiling yoki darhol shifoxonaga boring:

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Buyrak sanchigʻida uyda nima qilish mumkin va nima mumkin emas, qaysi belgilar shoshilinch yordamni talab qiladi va shifoxonada sizga qanday yordam beriladi.

Buyrak sanchigʻi — bu tosh siydik nayini (buyrakdan qovuqqa siydik tushadigan ingichka nayni) toʻsib qoʻyganda boshlanadigan kuchli, toʻlqinsimon ogʻriq xuruji. Birinchi yordamning asosiy qoidasi oddiy: avval xavfli belgilarni tekshiring, keyin ogʻriqni xavfsiz yoʻl bilan yengillashtiring. Isitma, siydik kelmasligi, bitta buyrak yoki toʻxtamaydigan qusish boʻlsa — kutmasdan tez yordam chaqiring.

Sanchiq juda qattiq ogʻriydi va odamni vahimaga soladi. Lekin koʻp hollarda u toʻgʻri yordam bilan bosiladi. Quyida uyda nima qilish mumkin, nima qilish mumkin emas va shifoxonada sizga qanday yordam berilishini tushuntiramiz.

Buyrak sanchigʻida birinchi yordam: bosqichma-bosqich

  1. Avval xavfli belgilarni tekshiring. Haroratni oʻlchang va siydik kelayotganiga eʼtibor bering. Isitma, siydik kelmasligi yoki quyidagi roʻyxatdagi boshqa belgi boʻlsa, uyda davolanishga urinmang — 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.
  2. Qulay holat toping. Yurish, oʻtirish yoki yonboshlab yotish — qaysi biri osonroq boʻlsa. Harakat qilish zararli emas.
  3. Iliqlik baʼzan yordam beradi. Ilgari buyrak toshi tashxisi qoʻyilgan boʻlsa va isitma boʻlmasa, belga iliq (kuydirmaydigan) grelka qoʻyish yoki iliq dush baʼzilarga yengillik beradi. Sababi nomaʼlum qorin ogʻrigʻini esa isitish bilan davolamang — avval shifokor koʻrsin.
  4. Dori masalasida ehtiyot boʻling. Agar shifokoringiz ilgari aynan sanchiq uchun ogʻriq qoldiruvchi tavsiya qilgan boʻlsa, uning koʻrsatmasiga amal qiling. Bir nechta dorini oʻzboshimcha aralashtirmang. Oldindan tavsiya boʻlmasa, dori tanlashni shifokorga qoldiring.
  5. Suvni meʼyorida iching. Chanqaganda odatdagidek iching. Xuruj paytida litrlab suv ichish toshni tezroq tushirmaydi.
  6. Siydikni suzib oling. Doka yoki mayda suzgich orqali siying. Tosh tushsa, uni saqlab qoʻying — u tahlil uchun kerak.
  7. Yolgʻiz qolmang. Yoningizda kimdir boʻlsin. Kuchli ogʻriq bilan mashina haydamang.

Muhim: Ogʻriq qoldiruvchi ogʻriqni bosadi, lekin toshni ham, siydik yoʻlining toʻsilishini ham yoʻqotmaydi. Birinchi marta boʻlgan sanchiqdan keyin, ogʻriq oʻtib ketgan boʻlsa ham, shifokorga koʻrining.

Nimalarni qilmaslik kerak?

  • Antibiotiklarni oʻzboshimcha ichmang. Isitma boʻlsa, faqat antibiotik yetarli emas — buyrakdan siydik oqimini tiklash kerak. Uydagi tabletkalar esa vaqtni oʻgʻirlaydi.
  • Sakrash yoki zinadan chopish bilan toshni «haydashga» urinmang. Bunga ishonchli dalil yoʻq, ogʻriq kuchayishi va yiqilish xavfi esa bor.
  • Alkogol ichmang. U organizmni suvsizlantiradi va dorilar bilan xavfli taʼsirlashadi.
  • Nomaʼlum «tosh haydovchi» damlamalar va tabletkalarni ichmang. Ularning tarkibi va taʼsiri nomaʼlum.
  • Xavfli belgilar boʻlsa, «ertalabgacha kutaman» demang.

Ogʻriq qoldiruvchi dorilar haqida nimani bilish kerak?

Sanchiqda shifokorlar koʻpincha yalligʻlanishga qarshi nosteroid dorilar guruhini qoʻllaydi. Ular ogʻriqni yaxshi qoldiradi va siydik nayidagi yalligʻlanishli shishni kamaytiradi. Kerak boʻlsa, kuchliroq vositalar qoʻshiladi. Qaysi dori va qanday shaklda (tabletka, ukol yoki sham) berilishini faqat shifokor hal qiladi.

Bu guruh dorilari hamma uchun ham xavfsiz emas. Quyidagi holatlarda ular ayniqsa ehtiyotkorlik bilan, faqat shifokor nazoratida qoʻllanadi:

  • buyrak yetishmovchiligi yoki bitta buyrak;
  • oshqozon yoki oʻn ikki barmoqli ichak yarasi, ilgari oshqozondan qon ketgan boʻlsa;
  • yurak kasalliklari va yuqori qon bosimi;
  • qonni suyultiruvchi dorilar ichish;
  • koʻp qusish tufayli kuchli suvsizlanish.

Ilgari toshi boʻlgan odamlarga maslahat: keyingi xurujda qaysi dori mumkinligi va qachon shifoxonaga borish kerakligini oldindan urolog bilan kelishib qoʻying. Shunda ogʻriq paytida tavakkal qilishga toʻgʻri kelmaydi.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Quyidagi holatlarda shoshilinch yordam kerak — 103 ga qoʻngʻiroq qiling yoki darhol shifoxonaga boring:

  • isitma yoki qaltirash — toʻsilgan buyrakda infeksiya boshlangan boʻlishi mumkin, u tezda qonga oʻtadi;
  • sizda bitta buyrak boʻlsa (tugʻma, olib tashlangan yoki koʻchirib oʻtkazilgan) — uning toʻsilishi siydik chiqishini butunlay toʻxtatishi mumkin;
  • siydik umuman kelmayapti — ikkala tomon toʻsilgan yoki siydik qovuqda tutilib qolgan boʻlishi mumkin;
  • qusish toʻxtamayapti — organizm suvsizlanadi, dorilarni esa ichib boʻlmaydi;
  • ogʻriq qolmayapti yoki qaytib, kuchayib boraveradi;
  • 60 yoshdan keyin birinchi marta shunday ogʻriq boʻldi — uning ortida boshqa xavfli kasallik boʻlishi mumkin.

Quyidagi holatlarda yaqin kunlarda urologga rejali murojaat qiling:

  • sanchiq birinchi marta boʻldi, lekin tez bosildi;
  • tosh tushganini koʻrmadingiz;
  • sanchiqlar qaytalanyapti;
  • siydikda qon koʻrdingiz.

Sanchiq bilan birga keladigan boshqa alomatlar haqida buyrak toshi belgilari maqolasida oʻqing.

Shifoxonada nima qilinadi?

Shifoxonaga borishdan qoʻrqmang — u yerda ham tashxis, ham ogʻriqni qoldirish tezroq boʻladi. Odatda quyidagilar qilinadi:

  1. Koʻrik va savollar. Shifokor ogʻriq, harorat va ilgari boʻlgan kasalliklar haqida soʻraydi.
  2. Tahlillar. Siydik tahlili (qon va infeksiya belgilari) va qon tahlili (buyrak faoliyati va yalligʻlanish).
  3. Ogʻriqni qoldirish. Ogʻriq qoldiruvchi dorilar ukol yoki tomchi orqali yuboriladi, koʻngil aynishiga qarshi dori beriladi. Qusish boʻlsa, suyuqlik tomir orqali quyiladi.
  4. Tasvir tekshiruvi. UZI (ultratovush tekshiruvi) va kerak boʻlsa KT (kompyuter tomografiya). Ular toshning oʻlchami, joyi va buyrak kengayganini koʻrsatadi.
  5. Keyingi qaror. Tosh kichik va infeksiya boʻlmasa, koʻpincha kuzatuv rejasi bilan uyga javob beriladi. Isitma bilan kechgan toʻsilishda esa buyrakdan siydik oqimini tiklash uchun shoshilinch ravishda ichki naycha (stent) yoki teri orqali naycha (nefrostoma) qoʻyiladi. Toshning oʻzi keyinroq, infeksiya bosilgach olib tashlanadi.

Ichki naycha nima uchun kerakligi va u bilan qanday yashash haqida — ureteral stent maqolasida.

Sanchiq oʻtgandan keyin nima qilish kerak?

Ogʻriq bosilgani — ishning yarmi xolos. Keyingi qadamlar:

  • tosh tushganini tekshiruv bilan tasdiqlatish;
  • tosh tushgan boʻlsa — uni tahlilga berish;
  • urolog bilan kuzatuv rejasini tuzish: qancha kutish mumkin va qachon toshni olib tashlash kerak;
  • suv ichish va ovqatlanishni oʻzgartirib, yangi toshning oldini olish.

Qaysi toshlar oʻzi tushishi va qancha kutish mumkinligini buyrak toshini tushirish maqolasida yozganmiz. Toshlar nega paydo boʻlishi va qanday davolanishi haqida umumiy maʼlumot — buyrak tosh kasalligi maqolasida.

Afsona: «Kuchli ukol qilindi, ogʻriq ketdi — endi shifokorga borish shart emas.» Haqiqat: Ukol faqat ogʻriqni bosadi. Tosh siydik nayida qolgan boʻlsa, buyrak jimgina shikastlanishi mumkin. Shuning uchun sanchiqdan keyin albatta tekshiruvdan oʻting.

Sanchiqdan keyingi reja boʻyicha urolog-androlog Davron Dautov bilan maslahatlashishingiz mumkin — qabulga yoziling.

Xulosa

Buyrak sanchigʻi juda ogʻriqli, lekin koʻpincha toʻgʻri yordam bilan bosiladi. Birinchi yordamda eng muhimi — xavfli belgilarni oʻtkazib yubormaslik: isitma, siydik kelmasligi, bitta buyrak va toʻxtamaydigan qusish darhol shifoxonaga borishni talab qiladi. Ogʻriq oʻtgandan keyin ham toshning taqdirini tekshiruv bilan aniqlash va oldini olish choralarini boshlash kerak.

Koʻp beriladigan savollar

Buyrak sanchigʻida grelka qoʻysa boʻladimi?

Tosh tashxisi avval tasdiqlangan boʻlsa va isitma boʻlmasa, iliq (kuydirmaydigan) grelka yoki iliq dush baʼzilarga biroz yengillik beradi. Lekin bu davolash emas va toshni tushirmaydi. Qorin ogʻrigʻining sababi nomaʼlum boʻlsa, avval shifokor koʻrsin.

Buyrak sanchigʻida qaysi ogʻriq qoldiruvchi yordam beradi?

Shifokorlar koʻpincha yalligʻlanishga qarshi nosteroid dorilar guruhini, kerak boʻlsa kuchliroq vositalarni qoʻllaydi. Bu dorilar buyrak yetishmovchiligi, oshqozon yarasi va baʼzi yurak kasalliklarida xavfli boʻlishi mumkin. Shuning uchun qaysi dori sizga mosligini faqat shifokor hal qiladi.

Sanchiq paytida koʻp suv ichish kerakmi?

Chanqaganda odatdagidek suv ichish mumkin. Lekin xuruj paytida litrlab suv ichish toshni tezroq tushirishi isbotlanmagan, qusayotgan odamda esa ahvolni yomonlashtirishi mumkin. Qusish boʻlsa, suyuqlikni shifoxonada tomir orqali berishadi.

Buyrak sanchigʻi bilan shifoxonada yotish kerakmi?

Koʻp bemorlar ogʻriq bosilib, tekshiruvlar qilingach, kuzatuv rejasi bilan uyga qaytadi. Isitma, siydik kelmasligi, bitta buyrak yoki toʻxtamaydigan ogʻriq boʻlsa, shifoxonada qolish va shoshilinch muolaja kerak boʻlishi mumkin.

Sanchiq qaytalanishi mumkinmi?

Ha. Tosh siydik nayida qolgan boʻlsa, xuruj bir necha kun yoki hafta ichida qaytishi mumkin. Tosh tushgandan keyin ham profilaktika qilinmasa, yillar oʻtib yangi tosh va yangi sanchiq paydo boʻlishi mumkin.

Manbalar

  1. EAU Guidelines on Urolithiasis, 2024
  2. NICE Clinical Knowledge Summaries (Renal or ureteric colic - acute)
  3. EAU Guidelines on Urological Infections, 2024

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish