Jinsiy aʼzolar qichishi erkaklarda koʻpincha zamburugʻ, terining allergik taʼsirlanishi yoki gigiyenadagi xatolar bilan bogʻliq boʻladi. Baʼzan esa uning ortida qov bitlari, qoʻtir yoki jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalar turadi. Olat qichishishi, chov qichishishi va yorgʻoq qichishishining sabablari bir-biridan farq qiladi, shuning uchun qichishish qayerda va qachon kuchayishi sababni topishga koʻp yordam beradi.
Bu mavzuda gaplashish noqulay, shuning uchun koʻp erkaklar dorixonada tavsiya qilingan birinchi kremni sotib oladi. Ammo har bir sababning davosi boshqacha: zamburugʻga yordam beradigan vosita qoʻtirga taʼsir qilmaydi, gormonli krem esa zamburugʻni kuchaytiradi. Quyida asosiy sabablarni birma-bir koʻrib chiqamiz.
Jinsiy aʼzolar qichishi: qayerda qichiyotganiga qarang
| Qayerda qichiydi | Koʻproq nimaga oʻxshaydi |
|---|---|
| Olat boshchasi va boshcha terisi, qizarish yoki oq karash bilan | Zamburugʻ (kandida), allergiya |
| Chov va son ichki yuzasi, chekkasi boʻrtib turgan qizil dogʻ | Chov zamburugʻi |
| Qov tuklari orasida, ayniqsa kechasi | Qov bitlari |
| Olat va yorgʻoqda tugunchalar, qoʻl barmoqlari orasida ham | Qoʻtir |
| Siydik kanali ichida, ajralma yoki achishish bilan | Jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalar |
| Yorgʻoq terisi quruq, poʻst tashlaydi | Quruq teri, ekzema, taʼsirlanish |
Jadval tashxis emas, lekin shifokorga aniq maʼlumot berishga yordam beradi. Yorgʻoqdagi qichishishning oʻziga xos sabablari haqida yorgʻoq qichishishi maqolasida yozganmiz.
Zamburugʻ: eng koʻp uchraydigan sabab
Jinsiy aʼzolar sohasida ikki xil zamburugʻ koʻp uchraydi.
Chov zamburugʻi chov burmalari va sonning ichki yuzasida qizil yoki qoʻngʻir dogʻ hosil qiladi. Dogʻning chekkasi boʻrtib, poʻst tashlab turadi va u asta-sekin tashqariga kengayadi. Issiq kunlarda, koʻp terlaganda, ortiqcha vaznda va sport bilan shugʻullanadiganlarda koʻproq boʻladi. Koʻpincha oyoq zamburugʻi bilan birga uchraydi: zamburugʻ oyoqdan sochiq yoki ichki kiyim orqali chovga oʻtadi. Shuning uchun oyoq zamburugʻi boʻlsa, avval paypoq, keyin ichki kiyim kiyish va oyoq uchun alohida sochiq ishlatish maslahat beriladi.
Kandida esa koʻproq olat boshchasi va boshcha terisini zararlaydi: qizarish, qichishish va oq karash paydo boʻladi. Bu holat haqida olatda zamburugʻ maqolasida batafsil yozganmiz.
Zamburugʻning har xil turlariga turli dorilar taʼsir qiladi, shuning uchun kremni shifokor tanlaydi. Oʻzboshimchalik bilan surtilgan gormonli krem zamburugʻ dogʻini kengaytiradi va uning koʻrinishini shunday oʻzgartiradiki, keyin tashxis qoʻyish qiyinlashadi.
Allergiya va quruq teri
Jinsiy aʼzolar terisi yupqa va sezgir. Quyidagilar unga tegib, qichishish, qizarish va achishishga sabab boʻlishi mumkin:
- xushboʻy sovun, dush geli va nam salfetkalar;
- kir yuvish kukuni va kiyim yumshatgich qoldiqlari;
- lateks prezervativ, moylovchi gel, spermitsidlar;
- antiseptiklar, spirt va boshqa kuchli vositalar.
Allergiyada qichishish odatda yangi vosita ishlatilgandan keyingi bir necha soat yoki kun ichida boshlanadi. Sababchi vositadan voz kechish koʻpincha eng muhim davo. Zarur boʻlsa, shifokor qisqa muddatli yalligʻlanishga qarshi krem va allergiyaga qarshi tabletka tayinlaydi.
Quruq teri va ekzema (terining surunkali qichiydigan yalligʻlanishi) ham qichishish beradi, ayniqsa qishda, issiq suvda uzoq yuvinganda va sovunni koʻp ishlatganda. Bunda sovun oʻrniga yumshatuvchi, namlovchi vositalar yordam beradi.
Qov bitlari va qoʻtir
Qov bitlari — qov tuklariga yopishib yashaydigan mayda hasharotlar. Ular kuchli qichishish beradi, tuklarda esa bitlarning oq tuxumlari (sirkalar) koʻrinadi. Baʼzan ichki kiyimda mayda qoʻngʻir dogʻlar qoladi. Bitlar asosan yaqin jismoniy aloqa orqali yuqadi.
Qoʻtir (qichima) — teri ichida yashaydigan mikroskopik kana keltirib chiqaradigan kasallik. Qichishish kechasi va iliq dushdan keyin kuchayadi. Toshma qoʻl barmoqlari orasida, bilakda, belda va dumbada, erkaklarda esa koʻpincha olat va yorgʻoqda qichiydigan tugunchalar koʻrinishida boʻladi. Qoʻtir teri orqali uzoq tegib turish bilan yuqadi — nafaqat jinsiy aloqada, balki oila ichida ham.
Ikkala holatda ham davolash faqat bemorning oʻzi bilan cheklanmaydi:
- juftingiz yoki birga yashaydigan oila aʼzolari bir vaqtda davolanadi, hatto ularda belgi boʻlmasa ham;
- choyshab, sochiq va kiyimlar issiq suvda yuviladi;
- maxsus dori vositalarini faqat shifokor tayinlaydi.
Qoʻtir muvaffaqiyatli davolangandan keyin ham qichishish bir necha hafta davom etishi mumkin — bu davolash ish bermadi degani emas. Batafsil: qov bitlari va qichima.
Jinsiy infeksiyalar: qichishish kanal ichida boʻlsa
Siydik kanali ichidagi qichishish, ayniqsa ajralma va siyganda achishish bilan birga boʻlsa, koʻpincha jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiya belgisi. Bunga trixomoniaz, xlamidiya, gonoreya va boshqa infeksiyalar sabab boʻlishi mumkin. Genital gerpesda esa pufakchalar chiqishidan oldin bir joyda qichishish yoki sanchish seziladi.
Bunday belgilarda tahlilsiz antibiotik ichmang: ular infeksiyani toʻliq yoʻqotmasligi va belgilarni yashirishi mumkin. Aniq tashxis uchun PZR tahlili qilinadi — qaysi tahlillar kerakligi haqida jinsiy infeksiya tahlillari maqolasida oʻqing. Infeksiya topilsa, juftlik birga davolanadi.
Gigiyenadagi qaysi xatolar qichishishni kuchaytiradi?
Qichishish bilan kelgan erkaklarda shifokor koʻpincha quyidagi odatlarni uchratadi:
- kuniga bir necha marta sovun bilan yuvish va issiq suvda uzoq turish;
- har kuni antiseptik, margansovka yoki spirt bilan artish;
- yuvingandan keyin terini, ayniqsa burmalarni yaxshi quritmaslik;
- oyoq va chov uchun bitta sochiqdan foydalanish;
- ter bilan hoʻl boʻlgan sport kiyimida uzoq yurish;
- tor, sintetik ichki kiyim kiyish;
- qov tuklarini oʻtmas ustara bilan qirish;
- ichki kiyimni kir yuvish vositasidan yaxshi chayqamaslik.
Toʻgʻri parvarish murakkab emas: kuniga bir marta iliq suv bilan yuvinish, yaxshi quritish va paxtali, erkin ichki kiyim koʻpincha yetarli.
Shifokor qanday aniqlaydi va davolaydi?
Shifokor qichishish qachon boshlangani, kechasi kuchayishi, yaqinlaringizda ham shunday belgi borligi, yangi vositalar va dorilar haqida soʻraydi. Keyin nafaqat jinsiy aʼzolarni, balki qoʻl, bel va oyoqlarni ham koʻradi. Kerak boʻlsa:
- teridan qirindi olib, mikroskop ostida zamburugʻni qidiradi;
- tuklarni yoki toshmani kattalashtiruvchi asbob bilan koʻradi;
- jinsiy infeksiyalar uchun PZR tahlilini tayinlaydi;
- qon shakarini tekshiradi — diabetda qichishish va zamburugʻ koʻp uchraydi.
Davolash sababga qarab tanlanadi. Baʼzan bir vaqtda ikki sabab boʻladi: masalan, zamburugʻ ustiga tirnashdan kelib chiqqan ekzema qoʻshiladi. Shuning uchun davolash boshlangach, bir-ikki haftadan keyin natijani shifokor bilan birga baholang.
Muhim: Qichishayotgan joyni tirnamaslikka harakat qiling. Tirnash terini jarohatlaydi, unga bakteriya tushadi va qichishish-tirnash «aylanasi» uzoq davom etadi. Tirnoqlarni kalta qilib olish va tunda paxtali kiyim kiyish yordam beradi.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?
- qichishish bir haftadan koʻproq davom etsa yoki tez-tez qaytalansa;
- tuklarda bitlar yoki sirkalar koʻrinsa;
- juftingiz yoki oila aʼzolaringiz ham qichinsa;
- siydik kanalidan ajralma chiqsa yoki siyganda achishsa;
- pufakcha, yara yoki oʻsimta paydo boʻlsa;
- qichishish chanqash, tez-tez siyish va holsizlik bilan birga kechsa;
- qichishish tufayli uyqu buzilayotgan boʻlsa;
- shoshilinch: qichishish bilan birga yuz va lablar shishib, nafas qisilsa — bu ogʻir allergik reaksiya;
- shoshilinch: isitma bilan qizarish va ogʻriqli shish tez tarqalayotgan boʻlsa.
Jinsiy aʼzolar sohasidagi boshqa belgilar boʻyicha qoʻllanma: jinsiy olat kasalliklari. Androlog Davron Dautov bilan maxfiy maslahatlashishingiz mumkin — qabulga yoziling.
Asosiy fikrlar
- Jinsiy aʼzolar qichishi koʻpincha zamburugʻ, allergiya yoki gigiyenadagi xatolar bilan bogʻliq.
- Qov bitlari va qoʻtirda juftlik yoki butun oila bir vaqtda davolanadi.
- Kanal ichidagi qichishish va ajralma jinsiy infeksiya uchun tahlil topshirishni talab qiladi.
- Tashxissiz gormonli krem zamburugʻni kuchaytiradi va tashxisni qiyinlashtiradi.
- Haddan tashqari yuvish, antiseptiklar va xushboʻy vositalar ham qichishish sababi boʻladi.
Koʻp beriladigan savollar
Chov qichishishi yuqumlimi?
Sababga bogʻliq. Chov zamburugʻi sochiq, ichki kiyim va oyoqdagi zamburugʻ orqali tarqalishi mumkin, qov bitlari va qoʻtir esa yaqin aloqa orqali oson yuqadi. Allergiya, quruq teri va terlash sababli qichishish esa yuqmaydi.
Kechasi jinsiy aʼzolar qattiq qichisa, bu nima?
Kechasi kuchayadigan qichishish qoʻtir uchun xos, ayniqsa barmoqlar orasida va bilakda ham toshma boʻlsa, oiladagilar ham qichinsa. Qov bitlari ham koʻpincha kechasi bezovta qiladi. Ikkala holatda ham davolash juftlik yoki butun oila uchun birga oʻtkaziladi.
Qichishishni gormonli krem bilan davolasam boʻladimi?
Oʻzboshimchalik bilan — yoʻq. Gormonli krem qichishishni vaqtincha kamaytiradi, lekin zamburugʻni kuchaytiradi va uning koʻrinishini oʻzgartiradi, keyin esa tashxis qoʻyish qiyinlashadi. Bunday kremni sabab aniqlangandan keyin faqat shifokor tayinlaydi.
Qichishish qandli diabet belgisi boʻlishi mumkinmi?
Ha, bilvosita. Qon shakari yuqori boʻlsa, jinsiy aʼzolarda zamburugʻ tez-tez paydo boʻladi va teri qurishga moyil boʻladi. Qichishish chanqash, tez-tez siyish va holsizlik bilan birga kelsa, qon shakarini tekshirib koʻring.
Qichishish qancha vaqtda oʻtadi?
Sababga bogʻliq: allergiyada vositadan voz kechilgach bir necha kunda, zamburugʻda esa toʻgʻri davolash bilan bir-ikki haftada yengillashadi. Qoʻtirdan keyin qichishish davolash tugagach ham bir necha hafta saqlanishi mumkin. Kutilgan muddatda yaxshilanmasa, qayta koʻrikka boring.
Manbalar
- NICE Clinical Knowledge Summaries (Fungal skin infection - body and groin)
- NICE Clinical Knowledge Summaries (Scabies)
- CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.
Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.