Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish
Muolaja va operatsiyalar

Bolalarda sunnat: qaysi yoshda va qanday usulda

Pastga suring — animatsiya 3 qadamda tushuntiradi

  1. 1 / 3

    Sunnat yoshi: qaysi yoshda qilish maʼqul?

    Tibbiyotda barcha bolalar uchun yagona «toʻgʻri yosh» yoʻq.

  2. 2 / 3

    Qachon sunnatni kechiktirish yoki qilmaslik kerak?

    Sunnatdan oldin shifokor koʻrigi shart. Baʼzi tugʻma holatlarda boshcha terisi keyinchalik tiklovchi operatsiya uchun kerak boʻladi.

  3. 3 / 3

    Fimoz boʻlsa, sunnat shartmi?

    Yosh oʻgʻil bolalarda boshcha terisi hali ochilmasligi — aksariyat hollarda tabiiy rivojlanish bosqichi.

  4. Batafsil — pastda

    Savolingiz boʻlsa, androlog bilan maxfiy maslahatlashing — ismingizni aytmasangiz ham boʻladi.

Matnga oʻtish ↓

Oʻgʻil bolani sunnat qildirishdan oldin ota-onalar bilishi kerak boʻlgan asosiy narsalar: yosh, ogʻriqsizlantirish, usullar, shifokor tanlash va xavfli xatolar.

Bolalar sunnati — bu oʻgʻil bolaning olat boshchasini qoplab turgan terisini (boshcha terisini) olib tashlash. Oʻzbekistonda u asosan diniy va milliy anʼana sifatida, baʼzan esa tibbiy sabab bilan qilinadi. Tibbiy nuqtai nazardan eng muhimi — aniq yosh emas, balki bolani avval shifokor koʻrishi, toʻgʻri ogʻriqsizlantirish va muolajani malakali mutaxassis steril sharoitda bajarishi.

Ota-onalar koʻpincha «qaysi yoshda?», «ogʻriydimi?» va «kimga ishonsa boʻladi?» deb soʻraydi. Quyida sunnat yoshi, ogʻriqsizlantirish, usullar va shifokor tanlash haqida oddiy tilda tushuntiramiz. Havaskorlar qilgan sunnatning xavflari haqida ham ochiq gapiramiz — chunki urologlar bunday asoratlarga hali ham duch keladi.

Sunnat yoshi: qaysi yoshda qilish maʼqul?

Tibbiyotda barcha bolalar uchun yagona «toʻgʻri yosh» yoʻq. Har bir davrning oʻz afzalligi va eʼtibor talab qiladigan tomoni bor:

Yosh Afzalliklari Nimaga eʼtibor berish kerak
Chaqaloqlik (birinchi oylar) Muolaja soddaroq, yara tez bitadi, koʻpincha mahalliy ogʻriqsizlantirish yetarli Bola sogʻlom, muddatida tugʻilgan va avval shifokor koʻrigidan oʻtgan boʻlishi kerak
1–3 yosh Muolaja texnik jihatdan hali ham sodda Bola juda harakatchan, taglik yaraga tegib turadi; koʻpincha narkoz kerak
3–7 yosh Bola tushuntirishni tushunadi, parvarish osonroq Qoʻrquv kuchli boʻlishi mumkin — ruhiy tayyorgarlik muhim
7 yoshdan katta Bola parvarishga oʻzi yordam bera oladi Uyalish va xavotir; bolaning fikri bilan hisoblashish kerak

Anʼanaga koʻra sunnat koʻpincha 3, 5 yoki 7 yoshda qilinadi. Toq yoshning tibbiy ahamiyati yoʻq — bu faqat odat. Eng muhimi — bola sogʻlom boʻlsin va muolaja yaxshi sharoitda qilinsin.

Fasl haqida ham koʻp soʻrashadi. Issiq yozda terlash tufayli gigiyena biroz qiyinroq, lekin toʻgʻri parvarishda fasl hal qiluvchi emas.

Katta yoshdagi bolaga muolaja haqida oldindan, uning yoshiga mos soʻzlar bilan tushuntiring. Yolgʻon vaʼdalar bermang: «umuman ogʻrimaydi» demasdan, «shifokor ogʻriqni sezmaydigan qilib qoʻyadi, keyin biroz achishishi mumkin» deyish ishonchni saqlaydi.

Sunnat toʻyi va muolaja sanasini qanday moslashtirish kerak?

Sunnat toʻyi — oila uchun katta quvonch, lekin bola uchun muolajadan keyingi birinchi kunlar dam olish vaqti. Shuning uchun sanalarni oldindan rejalashtiring:

  • toʻyni muolaja kuniga yoki undan keyingi bir-ikki kunga qoʻymang — bola ogʻriq va shish bilan uzoq oʻtira olmaydi;
  • muolajani bola sogʻlom, shamollash va isitmasi yoʻq davrga moʻljallang;
  • birinchi haftada uzoq safar, mehmonga borish va issiq, gavjum xonalarda uzoq qolishdan saqlaning;
  • oila aʼzolaridan kim bolani parvarish qilishini oldindan kelishib oling.

Qachon sunnatni kechiktirish yoki qilmaslik kerak?

Sunnatdan oldin shifokor koʻrigi shart. Baʼzi tugʻma holatlarda boshcha terisi keyinchalik tiklovchi operatsiya uchun kerak boʻladi. Sunnat quyidagi holatlarda kechiktiriladi:

  • gipospadiya — siydik chiqish teshigi olat boshchasining uchida emas, pastki tomonida ochiladi; bu haqda gipospadiya maqolasida batafsil yozganmiz;
  • koʻmilgan yoki juda kichik koʻrinadigan olat — teri notoʻgʻri olinsa, holat ogʻirlashadi;
  • olatning tugʻma qiyshayishi;
  • bolada yoki oilada qon ivishining buzilishi (masalan, gemofiliya) — bu haqda shifokorga albatta ayting;
  • isitma, shamollash yoki boshqa oʻtkir kasallik;
  • chala tugʻilgan yoki kam vaznli chaqaloq — avval u yetarlicha oʻsishi kerak.

Koʻrikda shifokor moyaklar yorgʻoqda ekanini va chov churrasi yoʻqligini ham tekshiradi. Bu boshqa muammolarni erta aniqlash uchun yaxshi imkoniyat.

Fimoz boʻlsa, sunnat shartmi?

Yosh oʻgʻil bolalarda boshcha terisi hali ochilmasligi — aksariyat hollarda tabiiy rivojlanish bosqichi. Teri bilan boshcha orasidagi yopishqoqlik yillar davomida oʻz-oʻzidan ajraladi. Bu davrda terini kuch bilan orqaga surish mumkin emas: mayda yirtiqlar chandiq qoldirib, haqiqiy fimozga olib keladi.

Tibbiy sabab bilan sunnat odatda chandiqli fimozda, takroriy balanopostitda (boshcha va terining yalligʻlanishi) yoki siydik yoʻllari nuqsoni bor bolalardagi takroriy siydik yoʻli infeksiyalarida tavsiya qilinadi. Qachon bu normal va qachon davolash kerakligi bolalarda fimoz maqolasida tushuntirilgan.

Ogʻriqsizlantirish: bola ogʻriq sezadimi?

Har qanday yoshdagi bola, jumladan chaqaloq ham ogʻriqni sezadi. Shuning uchun zamonaviy tavsiyalarga koʻra sunnat faqat toʻgʻri ogʻriqsizlantirish bilan qilinadi. Bolani ushlab turib, ogʻriqsizlantirmasdan kesish qabul qilinmaydi — bu ham ogʻriqli, ham ruhiy jarohat qoldirishi mumkin.

Asosiy variantlar:

  • Mahalliy ogʻriqsizlantirish — olat asosiga nerv blokadasi, koʻpincha oldindan surtiladigan ogʻriqsizlantiruvchi krem bilan birga. Asosan chaqaloqlarda qoʻllanadi.
  • Kaudal blokada — dumgʻaza sohasiga qilinadigan ukol. Odatda narkoz bilan birga qilinadi va operatsiyadan keyin ham bir necha soat ogʻriqni qoldiradi.
  • Umumiy narkoz yoki sedatsiya — bola uxlab turadi. Buni anesteziolog olib boradi, bolaning nafasi va yurak urishi doimiy kuzatiladi.

Narkozdan oldin bir necha soat ovqat va ichimlik berilmaydi. Aniq qoidalarni anesteziolog aytadi va ularga rioya qilish bolaning xavfsizligi uchun muhim.

Sunnat qilish jarayoni qanday kechadi?

Muolaja kuni odatda quyidagicha oʻtadi:

  1. Shifokor bolani koʻrikdan oʻtkazadi, ota-onaning savollariga javob beradi va rozilik olinadi.
  2. Bola ogʻriqsizlantiriladi yoki narkozga yotqiziladi.
  3. Olat sohasi antiseptik bilan tozalanadi.
  4. Tanlangan usulda boshcha terisi olib tashlanadi va qon toʻxtatiladi.
  5. Kerak boʻlsa, oʻzi soʻriladigan choklar qoʻyiladi va bogʻlam bogʻlanadi.
  6. Bola bir necha soat kuzatiladi; u siygandan va ahvoli yaxshi ekani koʻringandan keyin uyga javob beriladi.

Qanday usullar bor?

Usul Qisqacha Eʼtibor bering
Plastik halqa Boshcha ustiga halqa kiygiziladi va ortiqcha teri kesiladi; halqa bir-ikki haftada oʻz-oʻzidan ajralib tushadi Asosan kichik yoshda; halqa olat tanasiga siljisa, shoshilinch koʻrik kerak
Qisqich (klamp) usuli Teri maxsus qisqich bilan qisiladi va kesiladi Asbob sifati va shifokor tajribasi muhim
Choklar bilan jarrohlik usuli Teri kesiladi va oʻzi soʻriladigan choklar qoʻyiladi Har qanday yoshda qoʻllanadi, natija aniq nazorat qilinadi
Elektr pichoq yoki lazer Kesish va qonni toʻxtatish issiqlik yordamida Bu faqat asbob, natija jarroh mahoratiga bogʻliq

Qaysi usulni tanlashni bolaning yoshi, anatomiyasi va shifokor tajribasi hal qiladi. Ota-onalar uchun muhimi — usulning nomi emas, balki uni kim va qanday sharoitda bajarayotgani.

Bolalar sunnati: malakali shifokorni qanday tanlash kerak?

Quyidagi savollarning har biriga «ha» degan javob oling:

  • Sunnatni tibbiy maʼlumotli mutaxassis — bolalar jarrohi yoki bolalar urologi qiladimi?
  • Muolajadan oldin bola koʻrikdan oʻtkaziladimi?
  • Muolaja klinika sharoitida, steril asboblar bilan qilinadimi?
  • Bolaning yoshiga mos ogʻriqsizlantirish taklif qilinadimi, kerak boʻlsa anesteziolog ishtirok etadimi?
  • Xavflar va parvarish qoidalari sizga tushuntiriladimi?
  • Muolajadan keyin shifokor bilan bogʻlanish va nazorat koʻrigi imkoniyati bormi?

Muhim: «Bir daqiqada, uyda, ogʻriqsiz» degan vaʼdalar, bolani koʻrikdan oʻtkazmaslik va ogʻriqsizlantirishdan voz kechish — ogohlantiruvchi belgilar. Bunday takliflarni rad eting.

Havaskorona sunnatning xavflari

Tibbiy maʼlumoti boʻlmagan odam tomonidan uy sharoitida qilingan bolalar sunnati bugun ham uchraydi. Uning asoratlari baʼzan yillar oʻtib ham tuzatishni talab qiladi:

  • kuchli qon ketishi — ayniqsa qon ivishi buzilgan bolalarda xavfli;
  • infeksiya — steril boʻlmagan asboblar orqali yara yalligʻlanadi, hatto gepatit B va C yuqishi mumkin;
  • boshchaning jarohatlanishi — eng ogʻir asorat, murakkab tiklovchi operatsiya talab qiladi;
  • terining haddan ortiq olinishi — olat terisi yetishmay qoladi;
  • chala sunnat — teri koʻp qoladi va qayta operatsiya kerak boʻladi;
  • teri koʻprikchalari va yopishmalar — teri boshchaga notoʻgʻri bitib qoladi;
  • olatning chandiq ichida «koʻmilib» qolishi;
  • siydik teshigining torayishi — oqim ingichkalashadi, bola kuchanib siyadi;
  • ruhiy jarohat — ogʻriqsizlantirishsiz qilingan muolaja bolada uzoq vaqt qoʻrquv qoldirishi mumkin.

Bu asoratlarning koʻpini urolog tuzata oladi, lekin oldini olish tuzatishdan ancha oson.

Sunnatdan keyingi dastlabki kunlar

Bolaga keng kiyim yoki uyda uzun koʻylak kiydiring, taglikni tez-tez almashtiring. Ogʻriq qoldiruvchini faqat shifokor aytgan dori va miqdorda bering; bolalarga aspirin berilmaydi. Olat boshchasida paydo boʻladigan sargʻish qatlam — odatda normal bitish belgisi, uni artib tashlamang. Kunma-kun batafsil qoʻllanma sunnatdan keyin parvarish maqolasida.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Sunnatdan oldin bolani shifokorga koʻrsating, agar:

  • siydik olat uchidan emas, boshqa joydan chiqsa;
  • olat qiyshiq yoki juda kichik koʻrinsa;
  • bir yoki ikkala moyak yorgʻoqda boʻlmasa;
  • boshcha terisi siyganda pufakdek shishsa, qizarsa yoki ogʻrisa.

Sunnatdan keyin esa:

  • shoshilinch: qon ketishi bir necha daqiqa bosib turganda ham toʻxtamasa;
  • shoshilinch: bola uzoq soatlar davomida siymasa yoki siyishda juda qiynalsa;
  • shoshilinch: olat boshchasi koʻkarsa yoki qoraysa, halqa olat tanasiga siljib ketsa;
  • isitma, yiring, kuchayib borayotgan qizarish yoki shish paydo boʻlsa;
  • keyinchalik siydik oqimi ingichkalashsa yoki bola kuchanib siysa.

Bolani urologga qachon koʻrsatish kerakligi haqida umumiy roʻyxat bolalar urologiga qachon borish maqolasida. Voyaga yetgan erkaklar uchun esa kattalarda sunnat haqida alohida yozganmiz. Sunnat haqida savollaringiz qolgan boʻlsa, urolog-androlog Davron Dautovga qabul sahifasi orqali murojaat qilishingiz mumkin.

Asosiy fikrlar

  • Bolalar sunnati uchun yagona «eng yaxshi yosh» yoʻq; eng muhimi — bolaning sogʻligʻi va toʻgʻri sharoit.
  • Sunnatdan oldin koʻrik shart: gipospadiya kabi holatlarda sunnat qilinmaydi.
  • Har qanday yoshda ogʻriqsizlantirish majburiy.
  • Usul nomidan koʻra muolajani kim va qanday sharoitda bajarishi muhimroq.
  • Havaskorona sunnat jiddiy, baʼzan tuzatish qiyin boʻlgan asoratlarga olib kelishi mumkin.

Koʻp beriladigan savollar

Sunnat qilish uchun eng yaxshi yosh qaysi?

Tibbiyotda yagona «eng yaxshi yosh» yoʻq. Chaqaloqlik davrida muolaja texnik jihatdan soddaroq va tez bitadi, katta yoshda esa bola koʻpincha umumiy narkozga muhtoj boʻladi va oldindan ruhiy tayyorgarlik kerak. Yoshni bolaning sogʻligʻi va oila sharoitiga qarab shifokor bilan birga tanlang.

Sunnatni toq yoshda (3, 5, 7) qilish shartmi?

Bu tibbiy talab emas, balki anʼana. Shifokor uchun bolaning sogʻligʻi, tugʻma oʻzgarishlar yoʻqligi va toʻgʻri ogʻriqsizlantirish muhimroq. Tibbiy sabab boʻlsa, toq yoshni kutish shart emas.

Chaqaloqqa sunnatni ogʻriqsizlantirishsiz qilsa boʻladimi?

Yoʻq. Chaqaloqlar ham ogʻriqni sezadi va zamonaviy tavsiyalarga koʻra har qanday yoshda ogʻriqsizlantirish majburiy. «Kichkina bola hech narsani sezmaydi» degan fikr notoʻgʻri.

Sunnat qilingan bolada siydik oqimi ingichkalashsa nima qilish kerak?

Bu siydik teshigining torayishi belgisi boʻlishi mumkin — sunnatdan keyingi kechki asoratlardan biri. Bola kuchanib siysa, oqim ingichka yoki yon tomonga ketsa, bolalar urologiga koʻrsating. Bu holat odatda tuzatiladi.

Bolada fimoz boʻlsa, sunnat shartmi?

Koʻpincha shart emas. Ota-onalar fimoz deb oʻylaydigan holat koʻp bolalarda tabiiy: teri boshchaga yopishgan boʻladi va bola ulgʻaygan sari asta-sekin ajraladi. Sunnat chandiqli fimoz, takroriy yalligʻlanish yoki shifokor aniqlagan boshqa sabab boʻlganda tavsiya qilinadi. Terini kuch bilan orqaga surmang.

Bolaga sunnatni kim qilishi kerak?

Sunnatni bolalar jarrohi yoki bolalar urologi kabi malakali shifokor steril sharoitda, toʻgʻri ogʻriqsizlantirish bilan qilishi kerak. Shifokor avval bolani koʻrikdan oʻtkazib, sunnatga toʻsqinlik qiluvchi holatlar yoʻqligini tekshiradi. Uyda, tibbiy maʼlumoti yoʻq odam qilgan sunnat jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin.

Manbalar

  1. EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2024
  2. MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine (Circumcision)
  3. Mayo Clinic, Patient Care & Health Information (Circumcision, male)

Maqola xalqaro tibbiy tavsiyalar asosida tayyorlangan.

Muhim: bu maqola umumiy maʼlumot uchun. U shifokor koʻrigini almashtirmaydi. Dorilarni faqat shifokor tayinlaydi.

● Maxfiy qabul

Bu muammo sizga tanishmi? Maxfiy maslahat oling

Ismingiz oʻrniga taxallus yozsangiz ham boʻladi. Telefon raqamingiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun kerak — hech kimga berilmaydi.

  • Muammoni oldindan batafsil aytishingiz shart emas
  • Qabul yakkama-yakka, begona koʻzlarsiz
  • Maʼlumotlar tibbiy sir sifatida saqlanadi

Yuborish orqali maʼlumotlaringiz faqat siz bilan bogʻlanish uchun ishlatilishiga rozilik bildirasiz. Maxfiylik siyosati

Qabulga yozilish