Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish

● Onkourologiya · Shifokorlar uchun

Prostata saratoni: tashxis, xavf guruhlari va davolash

Prostata saratoni epidemiologiyasi, skrining, mpMRI va biopsiya, ISUP guruhlari, TNM va EAU xavf guruhlari, xavf boʻyicha davolash, nojoʻya taʼsirlar, biokimyoviy residiv va suyak salomatligi.

Muallif: Davron Dautov, androlog-urolog · Toshkent

28 slayd · 524 KB · PowerPoint (.pptx)

Taqdimotning birinchi slaydi: Prostata saratoni: tashxis, xavf guruhlari va davolash
01

Taqdimot maqsadlari

  • Prostata saratonining epidemiologiyasi va asosiy xavf omillarini (yosh, oilaviy anamnez, BRCA2) bayon qilish
  • PSA, PSA zichligi, mpMRI (PI-RADS) va biopsiyaga asoslangan erta aniqlash yoʻlini tushuntirish
  • ISUP gistologik guruhlarini, TNM va EAU xavf guruhlarini aniqlash
  • Xavf guruhi boʻyicha davolash variantlarini (faol kuzatuv, prostatektomiya, nurlanish, ADT) taqqoslash
  • Davolashning nojoʻya taʼsirlarini va biokimyoviy residiv tushunchasini izohlash
  • ADT bilan bogʻliq suyak xavflarini baholash va ilgʻor kasallik davosining asosiy sinflarini bilish
02

Taʼrif va epidemiologiya

  • Prostata saratoni — prostata bezining asosan atsinar adenokarsinomasi (ICD-10: C61); oʻsma koʻpincha bezning periferik zonasidan chiqadi.
  • Erkaklarda eng koʻp tashxislanadigan oʻsmalardan biri; kasallanish yoshga qarab keskin ortadi, 50 yoshgacha kam uchraydi.
  • Klinik kechishi juda xilma-xil: ayrim oʻsmalar yillar davomida jim (indolent) kechadi, boshqalari tez tarqalib, oʻlimga olib keladi.
  • PSA keng qoʻllanadigan joylarda asosiy muammo — ortiqcha tashxis (overdiagnosis) va ortiqcha davolash (overtreatment).
  • Erta bosqich odatda belgisiz; siydik chiqarish buzilishi, gematuriya, suyak ogʻrigʻi koʻpincha mahalliy yoki tarqalgan kasallikni bildiradi.
  • Keksa erkaklarda oʻlim sababi koʻpincha boshqa kasalliklar boʻladi, shuning uchun kutilayotgan umr uzunligi qarorning asosiy qismi.
03

Xavf omillari

  • Yosh — eng kuchli xavf omili; kasallik asosan 50 yoshdan keyin tashxislanadi.
  • Oilaviy anamnez: birinchi qator qarindoshda (ota, aka-uka) saraton xavfni oshiradi; qarindosh qancha yosh va qancha koʻp boʻlsa, xavf shuncha yuqori.
  • Irsiy mutatsiyalar: BRCA2 (ayniqsa), BRCA1, HOXB13, Lynch sindromi genlari (MMR), ATM, CHEK2; BRCA2 tashuvchilarda kasallik koʻpincha agressivroq kechadi.
  • Etnik omil: Afrika kelib chiqishidagi erkaklarda kasallanish va ogʻir shakl xavfi yuqoriroq.
  • Hayot tarzi (semizlik, chekish, ovqatlanish) bilan bogʻliqlik kuchsiz yoki ishonchsiz; chekish va semizlik agressiv shakl bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.
  • Genetik maslahat: yosh yoshda tashxis, oilada koʻp saraton (prostata, koʻkrak, tuxumdon, oshqozon osti bezi) yoki metastatik kasallikda tavsiya etiladi.
04

Skrining va erta aniqlash

  • PSA bilan skrining oʻlimni kamaytirishi randomizatsiyalangan tadqiqotlarda koʻrsatilgan, lekin ortiqcha tashxis va ortiqcha davolash xavfi bilan birga keladi.
  • EAU: ommaviy, tanlanmagan skrining tavsiya etilmaydi; xavfga moslashtirilgan (risk-adapted) erta aniqlash yaxshi xabardor qilingan erkaklarga taklif etiladi.
  • Xavf yuqori guruhlarda erta boshlanadi: odatda 50 yoshdan; oilaviy anamnez yoki Afrika kelib chiqishida ~45 yoshdan; BRCA2 tashuvchilarida ~40 yoshdan.
  • Boshlangʻich PSA darajasi keyingi tekshiruv oraligʻini belgilaydi: past PSA — uzoq interval, yuqori — qisqa interval.
  • Kutilayotgan umri qisqa (taxminan 15 yildan kam) yoki umumiy holati ogʻir erkaklarda PSA bilan erta aniqlash foyda bermaydi.
  • Birgalikda qaror qabul qilish (shared decision-making): foyda, ortiqcha tashxis, biopsiya va davolash nojoʻya taʼsirlari haqida ochiq tushuntirish.
  • Zamonaviy yoʻl: PSA yuqori → xavf baholash → mpMRI → kerak boʻlsagina biopsiya (MRI-first); bu keraksiz biopsiya va ahamiyatsiz saraton tashxisini kamaytiradi.
  • mpMRI skrining vositasi sifatida qoʻllanmaydi.
05

Diagnostika: anamnez, DRE va PSA

  • Anamnez: LUTS, gematuriya, gematospermiya, suyak ogʻrigʻi, oilaviy anamnez; qabul qilinayotgan dorilar (5-ARI).
  • Rektal barmoq tekshiruvi (DRE): zichlik, tugun, assimetriya, kapsuladan oʻtish; DRE gʻayritabiiy boʻlsa, PSA qanday boʻlishidan qatʼi nazar, keyingi tekshiruv zarur.
  • PSA organga xos, saratonga xos emas: BPH, prostatit, siydik infeksiyasi, kateter yoki asbob bilan manipulyatsiya va yaqinda oʻtkazilgan biopsiya uni oshiradi.
  • Yagona «normal» chegara yoʻq: PSA xavfning uzluksiz koʻrsatkichi; yosh va individual xavf hisobga olinadi.
  • 5α-reduktaza ingibitorlari (finasterid, dutasterid) bir necha oydan keyin PSA ni taxminan ikki barobar pasaytiradi — talqinda hisobga oling.
  • PSA zichligi (PSA / prostata hajmi): taxminan ≥ 0,15 ng/ml/sm³ klinik ahamiyatli saraton ehtimolini oshiradi.
  • PHI kabi qoʻshimcha biomarkerlar va xavf kalkulyatorlari keraksiz biopsiyani kamaytirishga yordam beradi.
  • PSA yuqori chiqsa, avval infeksiya inkor etiladi va tekshiruv takrorlanadi.
06

mpMRI va PI-RADS

  • Multiparametrik MRI (mpMRI) biopsiyadan oldin oʻtkaziladi (EAU): T2-vaznli, diffuziya-vaznli (DWI/ADC) va dinamik kontrastli ketma-ketliklar; baʼzi markazlarda biparametrik protokol.
  • PI-RADS v2.1: 1 — klinik ahamiyatli saraton ehtimoli juda past, 2 — past, 3 — oraliq (noaniq), 4 — yuqori, 5 — juda yuqori.
  • Klinik ahamiyatli saraton deganda odatda ISUP 2 va undan yuqori (Gleason pattern 4 bor) oʻsma tushuniladi.
  • PI-RADS ≥ 3 (yoki 4–5): MRI-yoʻnaltirilgan (maqsadli) biopsiya; PI-RADS 3 da PSA zichligi qarorga yordam beradi.
  • MRI manfiy (PI-RADS 1–2) va shubha past boʻlsa, biopsiyadan voz kechib PSA ni kuzatish mumkin (birgalikda qaror); shubha yuqori boʻlsa biopsiya muhokama qilinadi.
  • MRI ekstrakapsulyar oʻsish va urugʻ pufakchalariga tarqalishni baholaydi, lekin mikroskopik tarqalishni aniqlay olmaydi.
  • MRI sifati va oʻqish tajribasi natijaga kuchli taʼsir qiladi.
07

Biopsiya: maqsadli va tizimli

  • Koʻrsatma: PSA yuqori yoki oshib borayotgan, DRE gʻayritabiiy, MRI da shubhali oʻchoq — xavf va umr uzunligini hisobga olgan holda.
  • Biopsiyadan oldin MRI: shubhali oʻchoqlardan maqsadli (targeted) namuna olinadi; MRI musbat boʻlsa, tizimli biopsiyaning qoʻshilishi aniqlikni oshiradi.
  • EAU transperineal yondashuvni afzal koʻradi: infeksion asoratlar xavfi past; transrektal yoʻlda profilaktika va tayyorgarlik muhim.
  • Asoratlar: gematuriya, gematospermiya, vaqtinchalik ED, siydik ushlanishi. SHOSHILINCH: isitma, titroq bilan infeksiya/sepsis — darhol baholash va antibiotik.
  • Gistologiya hisoboti: ISUP guruhi/Gleason, ijobiy tolalar soni va foizi, perinevral invaziya, intraduktal/kribriform oʻsish.
  • Yuqori darajali PIN va ASAP saraton emas, lekin xavfni bildirishi mumkin: muhokama va qayta baholash.
  • Natija MRI bilan mos kelmasa yoki noaniq boʻlsa, ixtisoslashgan patolog fikri va qayta baholash zarur.
08

ISUP gistologik guruhlari va Gleason

ISUP guruhiGleason yigʻindisi (patternlar)Klinik maʼnosi
1 ≤ 6 (3+3) Past xavfli; faol kuzatuv uchun nomzod
2 7 (3+4) Asosiy pattern 3, kichik qismi 4; oraliq xavfning qulay turi
3 7 (4+3) Asosiy pattern 4; ISUP 2 dan prognozi yomonroq
4 8 (4+4, 3+5, 5+3) Yuqori xavfli
5 9–10 Eng yuqori xavf; mahalliy va tarqalgan kasallik ehtimoli yuqori
09

TNM tasnifi (klinik)

KategoriyaTaʼrif
cT1 Paypaslanmaydi va tasvirda koʻrinmaydi (T1c — igna biopsiyasida topilgan)
cT2 Bez ichida (T2a — yarim boʻlak yoki kamroq, T2b — yarimdan koʻp, T2c — ikkala boʻlak)
cT3 Kapsuladan tashqariga oʻtgan (T3a) yoki urugʻ pufakchalariga tarqalgan (T3b)
cT4 Qoʻshni tuzilmalarga (pufak boʻynchasi, sfinkter, toʻgʻri ichak, tos devori) yopishgan
N1 Mintaqaviy (tos) limfa tugunlariga metastaz
M1a / M1b / M1c Mintaqadan tashqari tugunlar / suyaklar / boshqa aʼzolar
10

EAU xavf guruhlari (DʼAmico asosida; PSA ng/ml da)

GuruhMezonlarIzoh
Past xavf PSA < 10 va ISUP 1 va cT1–2a Uchala shart birga; lokalizatsiyalangan
Oraliq xavf PSA 10–20 yoki ISUP 2–3 yoki cT2b Qulay va noqulay kichik guruhlarga boʻlinadi
Yuqori xavf PSA > 20 yoki ISUP 4–5 yoki cT2c Lokalizatsiyalangan (cN0)
Mahalliy rivojlangan Har qanday PSA va ISUP; cT3–4 yoki cN1 Uzoq metastaz yoʻq (M0)
Metastatik M1 (suyak, uzoq tugunlar, ichki aʼzolar) Tizimli davolash asosiy
11

Tashxis va davolash algoritmi

  1. PSA yuqori yoki DRE gʻayritabiiy: PSA ni takrorlash, infeksiyani inkor etish, xavf baholash (PSA zichligi, biomarker, kalkulyator), umr uzunligi.
  2. Biopsiyadan oldin mpMRI: PI-RADS ≥ 3 → maqsadli ± tizimli biopsiya; PI-RADS 1–2 va shubha past → kuzatuv.
  3. Gistologiya: ISUP guruhi, ijobiy tolalar, oʻsma hajmi; kerak boʻlsa genetik tekshiruv.
  4. Stadirovka: oraliq/yuqori xavfda tos MRI/KT, suyak stsintigrafiyasi yoki PSMA PET/KT.
  5. Xavf guruhini aniqlash: past / oraliq / yuqori / mahalliy rivojlangan / metastatik.
  6. Davolashni tanlash: umr uzunligi, yondosh kasalliklar, bemor afzalligi va nojoʻya taʼsirlar — multidistsiplinar muhokama.
  7. Kuzatuv: muntazam PSA; PSA koʻtarilsa — biokimyoviy residiv algoritmi.
  8. Barcha bosqichlarda: suyak salomatligi, ruhiy holat, siydik va jinsiy funksiya reabilitatsiyasi.
12

Xavf guruhi boʻyicha davolash (umumiy yondashuv)

GuruhAsosiy variantlarIzoh
Past xavf Faol kuzatuv; muqobil — prostatektomiya yoki radioterapiya ISUP 1 uchun faol kuzatuv standart taklif
Oraliq xavf Prostatektomiya ± limfadenektomiya; yoki radioterapiya + qisqa ADT; brahiterapiya Qulay holatlarda tanlangan faol kuzatuv
Yuqori xavf (lokal.) Prostatektomiya + kengaytirilgan limfadenektomiya; yoki radioterapiya + uzoq ADT Koʻpincha multimodal davolash
Mahalliy rivojlangan Radioterapiya + uzoq ADT; tanlangan holatda prostatektomiya cN1: ADT va lokal davo birga muhokama qilinadi
Metastatik ADT + yangi gormonal vositalar ± dosetaksel; palliativ choralar Suyak va simptomlar nazorati
13

Faol kuzatuv va fokal terapiya

  • Faol kuzatuv (active surveillance): davolash kechiktiriladi, lekin maqsad shifo; progressiya belgisi paydo boʻlsa radikal davolash boshlanadi.
  • Nomzodlar: past xavf (ISUP 1), past hajmli kasallik, yaxshi umr uzunligi; tanlangan qulay oraliq xavfli (ISUP 2, past hajm) holatlarda ham muhokama qilinadi.
  • Protokol: muntazam PSA, DRE, takroriy mpMRI va/yoki tasdiqlovchi biopsiya; progressiya (ISUP oshishi, hajm ortishi) → radikal davolash.
  • Kutib kuzatish (watchful waiting) boshqa: umri qisqa yoki yondosh kasalligi koʻp bemorlarda simptom paydo boʻlganda palliativ davolash.
  • Fokal terapiya (HIFU, kriyoterapiya, lazer, qaytmas elektroporatsiya va b.): oʻsma oʻchogʻi yoʻqotiladi, bez saqlanadi.
  • EAU: fokal terapiya hozircha standart emas — faqat klinik tadqiqot yoki prospektiv registr doirasida; uzoq muddatli onkologik natijalar cheklangan.
  • Bemorga uzoq muddatli nazorat va qayta biopsiya zarurligini tushuntiring.
14

Radikal prostatektomiya va radioterapiya

  • Radikal prostatektomiya: prostata va urugʻ pufakchalari olib tashlanadi; ochiq, laparoskopik yoki robot yordamida — tajribali jarrohda onkologik natijalar taqqoslanadi.
  • Nerv saqlovchi texnika onkologik jihatdan xavfsiz boʻlganda ereksiyani saqlashga yordam beradi; tugun metastazi xavfi nomogramma boʻyicha yuqori boʻlsa kengaytirilgan limfadenektomiya qilinadi.
  • Patologiya: pT, jarrohlik chegara (R1), pN. Xavfli belgilar bilan PSA koʻtarilsa, salvage radioterapiya (erta) muhokama qilinadi.
  • Tashqi nurlanish (EBRT): IMRT/VMAT va tasvir nazorati (IGRT); moʻtadil gipofraksiyalash standart variant, ultragipofraksiyalash (SBRT) tanlangan bemorlarda.
  • ADT radioterapiya samarasini oshiradi: oraliq xavfda qisqa muddatli (taxminan 4–6 oy), yuqori xavf va mahalliy rivojlangan kasallikda uzoq muddatli (taxminan 2–3 yil).
  • Brahiterapiya: past/qulay oraliq xavfda monoterapiya (LDR), oraliq/yuqori xavfda EBRT bilan boost (HDR); katta bez hajmi, ogʻir LUTS, avvalgi TURP nisbiy qarshi koʻrsatma.
  • Radioterapiyaga nisbiy qarshi koʻrsatma: yalligʻlanishli ichak kasalligi, avvalgi tos nurlanishi.
15

Ilgʻor kasallik: ADT va tizimli davolash

  • ADT asosi — testosteronni kastratsiya darajasiga tushirish (< 50 ng/dl ≈ 1,7 nmol/l): LHRH agonistlari, LHRH antagonistlari yoki ikki tomonlama orxiektomiya.
  • LHRH agonistlari boshida testosteronni vaqtincha oshiradi (flare): simptomli suyak yoki orqa miya metastazida qisqa muddatli antiandrogen qoplama yoki antagonist afzal.
  • Metastatik gormonga sezgir kasallik: ADT ga androgen retseptor yoʻli ingibitorlari (masalan, abirateron, enzalutamid, apalutamid, darolutamid) ± dosetaksel qoʻshiladi.
  • Yaxshi holatdagi bemorlarda uchlik terapiya (ADT + dosetaksel + yangi gormonal vosita); hajmi kichik kasallikda birlamchi oʻsmaga radioterapiya muhokama qilinadi.
  • Kastratsiyaga chidamli kasallik: ADT davom etadi; yangi gormonal vositalar, dosetaksel/kabazitaksel; BRCA/HRR mutatsiyasida PARP ingibitorlari; suyak metastazida radiy-223.
  • PSMA-yoʻnaltirilgan radioligand terapiya (lutetsiy-177) PSMA-musbat, avvalgi davolashdan keyin rivojlangan kasallikda tanlangan bemorlarda; stadirovkada PSMA PET/KT.
  • Metastatik kasallikda germinal/somatik molekulyar tekshiruv (HRR, MSI/dMMR) tavsiya etiladi.
  • Davolash qatori va kombinatsiyalar yangi tavsiyalar bilan tez oʻzgaradi — onkolog bilan multidistsiplinar qaror.
16

Davolashning nojoʻya taʼsirlari

  • Prostatektomiya: stress siydik tutolmaslik koʻpchilikda 1 yil ichida yaxshilanadi; operatsiyadan oldin va keyin tos tubi mushaklari mashqlari foydali.
  • Doimiy tutolmaslikda sling yoki sunʼiy siydik sfinkteri; anastomoz strikturasi ham mumkin.
  • Ereksiya disfunksiyasi (ED): nerv saqlash, yosh va dastlabki funksiyaga bogʻliq; davo — PDE5 ingibitorlari, vakuum qurilma, intrakavernoz inyeksiyalar, protez.
  • Boshqa: eyakulyatsiya yoʻqolishi, orgazm sifati oʻzgarishi, klimakturiya, jinsiy olat qisqargan hissi, bepushtlik.
  • Radioterapiya: proktit (diareya, rektal qon ketish), sistit, siydik yoʻli strikturasi, ED (sekin rivojlanadi); ikkilamchi oʻsma xavfi kam.
  • ADT: «issiq toʻlqinlar», libido va ereksiya pasayishi, charchoq, ginekomastiya, anemiya, metabolik sindrom, yurak-qon tomir xavfi, suyak yoʻqotilishi.
  • Yangi gormonal vositalar: charchoq, gipertenziya, yiqilish, tutqanoq xavfi (baʼzilarida), toshma, jigar fermentlarining oshishi.
  • Davolashdan oldin kutilgan funksional oqibatlarni bemor bilan ochiq muhokama qiling.
17

PSA kuzatuvi va biokimyoviy residiv

  • Prostatektomiyadan keyin PSA aniqlanmaydigan darajaga tushishi kerak; radioterapiyadan keyin sekin pasayadi va eng past nuqtaga (nadir) yetadi.
  • Kuzatuv: odatda dastlab har 3–6 oyda PSA va simptomlar, keyin kamroq (yiliga bir marta); reja xavf guruhiga qarab belgilanadi.
  • Biokimyoviy residiv (BCR): prostatektomiyadan keyin PSA ≥ 0,2 ng/ml va oshishi (takroriy tasdiqlash); radioterapiyadan keyin nadirdan ≥ 2 ng/ml ga oshish (Phoenix).
  • BCR xavfini baholash: PSA ikki barobar boʻlish vaqti, ISUP guruhi, davolashdan residivgacha vaqt; yuqori xavfli BCR agressivroq kechadi.
  • Qayta stadirovka: PSMA PET/KT (PSA past boʻlsa ham sezgir) mahalliy va uzoq oʻchoqlarni ajratadi.
  • Prostatektomiyadan keyin: erta salvage radioterapiya (± qisqa ADT); radioterapiyadan keyin: tanlangan holatlarda salvage prostatektomiya, brahiterapiya yoki fokal usullar, yoki ADT.
  • PSA ning izolyatsiyalangan koʻtarilishi har doim klinik residiv degani emas — tasvirlash va xavf baholash zarur.
18

Suyak salomatligi

  • ADT suyak mineral zichligini kamaytiradi (ayniqsa birinchi yilda) va sinish xavfini oshiradi; keksa va osteoporoz xavfi bor bemorlarda ayniqsa muhim.
  • ADT boshlashdan oldin: sinish xavfini baholash, suyak zichligi (DXA), kaltsiy va D vitamini darajasi, hayot tarzi.
  • Choralar: kaltsiy va D vitamini yetarliligi, jismoniy faollik (qarshilik mashqlari), chekish va spirtli ichimlikni cheklash, yiqilish profilaktikasi.
  • Sinish xavfi yuqori yoki osteoporoz boʻlsa: bisfosfonatlar yoki denosumab (osteoporoz dozalarida) va davriy DXA nazorati.
  • Kastratsiyaga chidamli kasallikda suyak metastazlari: skelet hodisalarini kamaytirish uchun suyakka taʼsir qiluvchi vositalar (zoledron kislotasi, denosumab) — boshqa dozalarda.
  • Nojoʻya taʼsirlar: jag osteonekrozi (oldindan stomatolog koʻrigi), gipokalsemiya, buyrak funksiyasi buzilishi.
  • SHOSHILINCH: orqa miya kompressiyasi (suyak ogʻrigʻi + oyoq kuchsizligi, sfinkter buzilishi) — darhol MRI, kortikosteroid, onkolog/neyroxirurg.
  • ADT da yurak-qon tomir va metabolik nazorat (qand, lipidlar, AB) ham muhim.
19

Asosiy klinik xulosalar

  • PSA organga xos, saratonga xos emas; skrining ommaviy emas, xavfga moslashtirilgan va birgalikda qaror bilan olib boriladi.
  • Zamonaviy yoʻl: mpMRI → maqsadli ± tizimli biopsiya; PI-RADS 1–2 va shubha past boʻlsa, keraksiz biopsiyadan qochish mumkin.
  • Prognoz ISUP guruhi, PSA, klinik T va tarqalishga bogʻliq; EAU xavf guruhlari davolashni belgilaydi.
  • Past xavf (ISUP 1) — faol kuzatuv; oraliq/yuqori — prostatektomiya yoki radioterapiya ± ADT; mahalliy rivojlangan — radioterapiya + uzoq ADT.
  • Ilgʻor kasallik: ADT + yangi gormonal vositalar ± dosetaksel; kastratsiyaga chidamlida — PARP ingibitorlari, radioligand va boshqa sinflar.
  • Nojoʻya taʼsirlar (tutolmaslik, ED, proktit, ADT toʻlqinlari) davolashni tanlashda bemor bilan muhokama qilinadi.
  • Biokimyoviy residiv: prostatektomiyadan keyin PSA ≥ 0,2 ng/ml, nurlanishdan keyin nadir + 2 ng/ml; PSMA PET/KT bilan qayta stadirovka; suyak salomatligini nazorat qiling.
20

Bilimni tekshirish

1Gleason 4+3=7 qaysi ISUP guruhiga mos keladi?
  1. ISUP 1
  2. ISUP 2
  3. ISUP 3
  4. ISUP 4

Javob: C. Gleason 3+4=7 — ISUP 2, 4+3=7 — ISUP 3; asosiy pattern 4 boʻlsa prognoz yomonroq.

2EAU boʻyicha qaysi bemor yuqori xavf guruhiga kiradi?
  1. PSA 8 ng/ml, ISUP 1, cT1c
  2. PSA 15 ng/ml, ISUP 2, cT2a
  3. PSA 25 ng/ml, ISUP 2, cT2a
  4. PSA 5 ng/ml, ISUP 1, cT2a

Javob: C. PSA > 20 ng/ml, ISUP 4–5 yoki cT2c — yuqori xavf; PSA 10–20 va ISUP 2 — oraliq xavf.

3PSA oshgan, DRE normal, birinchi biopsiya rejalashtirilmoqda; mpMRI da PI-RADS 4 oʻchoq bor. Eng toʻgʻri qadam?
  1. PSA ni 6 oydan keyin takrorlash
  2. MRI-yoʻnaltirilgan maqsadli biopsiya (± tizimli)
  3. Darhol radikal prostatektomiya
  4. ADT boshlash

Javob: B. PI-RADS ≥ 3 da maqsadli biopsiya tavsiya etiladi; davolash gistologik tasdiqdan keyin tanlanadi.

4Prostatektomiyadan keyin qaysi PSA qiymati (takroriy tasdiqlanganda) biokimyoviy residiv hisoblanadi?
  1. ≥ 0,2 ng/ml
  2. ≥ 2 ng/ml
  3. ≥ 4 ng/ml
  4. ≥ 10 ng/ml

Javob: A. Prostata olib tashlangach PSA aniqlanmasligi kerak; ≥ 0,2 ng/ml va oshishi biokimyoviy residiv. 2 ng/ml — radioterapiyadan keyingi (nadir + 2) mezon.

5LHRH agonisti boshlanganda «flare» fenomeni haqida qaysi gap toʻgʻri?
  1. Testosteron vaqtincha oshadi; simptomli kasallikda antiandrogen qoplama yoki antagonist afzal
  2. Testosteron darhol tushadi, qoʻshimcha choralar shart emas
  3. Faqat radioterapiya paytida kuzatiladi
  4. PSA ni darhol nolgacha tushiradi

Javob: A. Agonistlar gipofizni dastlab ragʻbatlantiradi; shuning uchun metastazlar simptomli boʻlsa, flare xavfi hisobga olinadi.

6ADT olayotgan bemorda suyak salomatligi uchun eng toʻgʻri yondashuv qaysi?
  1. ADT suyakka taʼsir qilmaydi, maxsus choralar kerak emas
  2. Sinish xavfini baholash, kaltsiy/D vitamini, jismoniy faollik; xavf yuqori boʻlsa bisfosfonat yoki denosumab
  3. Faqat suyak stsintigrafiyasini yiliga takrorlash
  4. ADT ni darhol toʻxtatish

Javob: B. ADT suyak yoʻqotilishini tezlashtiradi; xavfni baholash, profilaktik choralar va yuqori xavfda antiresorbtiv davo tavsiya etiladi.

·

Adabiyotlar

  • EAU Guidelines on Prostate Cancer, 2024
  • EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
  • Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
  • Smith & Tanagho's General Urology, 19th ed., 2020
  • Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease, 10th ed., 2020
  • McNeal J.E. «Zonal anatomy of the prostate», Prostate, 1981
  • ICD-10 (WHO)

Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.

PPTX yuklab olish (524 KB)

Shu boʻlimdagi boshqa taqdimotlar

Qabulga yozilish