- NIH tasnifini (I–IV kategoriya) bilish va prostatit shakllarini klinik jihatdan ajratish
- Oʻtkir va surunkali bakterial prostatitning sabablari, qoʻzgʻatuvchilari va xavf omillarini sanash
- CP/CPPS ning koʻp omilli patofiziologiyasini tushuntirish va UPOINT fenotiplashni qoʻllash
- Tekshiruvni rejalashtirish: NIH-CPSI, siydik tahlili va ekmasi, Meares–Stamey sinamasi; oʻtkir prostatitda ehtiyot choralarini bilish
- Oʻtkir va surunkali bakterial prostatitni antibiotiklar bilan davolash tamoyillari va gospitalizatsiya koʻrsatmalarini aytib berish
- CP/CPPS da multimodal, fenotipga yoʻnaltirilgan davolash va EAU yondashuvini qoʻllash
02
Taʼrif, ICD-10 va epidemiologiya
- Prostatit (prostatitis) — prostata bezi yalligʻlanishi yoki yalligʻlanish bilan kechadigan klinik sindromlar guruhi; kelib chiqishi, kechishi va davosi turlicha.
- ICD-10: N41.0 — oʻtkir prostatit; N41.1 — surunkali prostatit; N41.2 — prostata abssessi; N41.3 — prostatosistit; N41.8–N41.9 — boshqa va noaniq. CP/CPPS uchun alohida kod yoʻq — amalda koʻproq N41.1 yoki N41.8.
- Prostatit 50 yoshgacha erkaklarda eng koʻp qoʻyiladigan urologik tashxislardan biri.
- Eng koʻp shakli — CP/CPPS (NIH III kategoriya); bakterial shakllar (I va II) ancha kam, oʻtkir bakterial prostatit kam uchraydi.
- Prostatit simptomlari erkaklarning sezilarli qismida uchraydi; tadqiqotlar orasida yosh va hududga qarab farq katta — aniq raqamlarga tayanmang.
- Hayot sifatini sezilarli pasaytiradi: ogʻriq, siydik va jinsiy buzilishlar, koʻpincha depressiya va xavotir bilan birga keladi.
| Kategoriya | Nomi | Asosiy belgilari | Izoh |
| I | Oʻtkir bakterial prostatit | Isitma, titroq, perineal ogʻriq, dizuriya, ushlanish; siydikda bakteriyalar | Shoshilinch holat: urosepsis xavfi |
| II | Surunkali bakterial prostatit | ≥3 oy qaytalanuvchi simptomlar; siydik yoki prostata sekretida bir xil patogen | Qaytalanuvchi SYoI bilan birga |
| IIIA | CP/CPPS, yalligʻlanishli | ≥3 oy chanoq ogʻrigʻi; infeksiya topilmaydi; sekret, VB3 yoki spermada leykotsitlar bor | Yalligʻlanish roli bahsli |
| IIIB | CP/CPPS, yalligʻlanishsiz | Xuddi shu simptomlar; sekret, VB3 va spermada leykotsitlar yoʻq | Klinik farqi cheklangan |
| IV | Asimptomatik yalligʻlanishli prostatit | Shikoyat yoʻq; leykotsitlar yoki gistologik yalligʻlanish tasodifan topiladi | Davo odatda talab etilmaydi |
04
Etiologiya: bakterial prostatit
- Qoʻzgʻatuvchilar: asosan gram-manfiy enterobakteriyalar — Escherichia coli (eng koʻp), Klebsiella, Proteus, Pseudomonas aeruginosa; gram-musbatlardan Enterococcus faecalis, Staphylococcus aureus ham boʻlishi mumkin.
- Kirish yoʻllari: uretradan koʻtarilish, siydikning prostata yoʻllariga qaytishi (intraprostatik reflyuks), rektal yoʻl; kam hollarda gematogen yoki limfogen.
- Xavf omillari: uretral kateter va asbobiy muolajalar (transrektal prostata biopsiyasi, sistoskopiya), BPH va siydik chiqarish buzilishi, yaqinda SYoI, diabet, immunosupressiya (HIV).
- Yosh, jinsiy faol erkaklarda jinsiy yoʻl bilan oʻtadigan infeksiyalar (JYOI: Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis) ham sabab boʻlishi mumkin; jinsiy anamnezni oling.
- Surunkali bakterial prostatit: odatda oʻtkir epizoddan keyin yoki qaytalanuvchi SYoI fonida; bakteriyalar prostata toshlarida va biofilmda saqlanib qolishi mumkin.
05
CP/CPPS patofiziologiyasi: koʻp omilli model
- CP/CPPS ning yagona sababi yoʻq: bir nechta omil birgalikda ishlaydi va bemorlarda farq qiladi. Aniqlanmagan infeksiya, yalligʻlanish va nerv tizimi oʻzgarishlari muhokama qilinadi.
- Neyromuskulyar: chanoq tubi mushaklari gipertonusi, myofastsial trigger nuqtalar, uretra spazmi va intraprostatik siydik reflyuksi (kimyoviy yalligʻlanish).
- Yalligʻlanish va immunitet: sitokinlar, autoimmun jarayon gipotezasi; ammo sekretdagi leykotsitlar soni simptom ogʻirligiga mos kelmaydi.
- Nevropatik ogʻriq: periferik va markaziy sensitizatsiya (ogʻriq yoʻllarining ortiqcha sezgirligi), pudendal nerv ishtiroki; ogʻriq chanoqdan tashqariga tarqalishi mumkin.
- Psixosotsial: stress, xavotir, depressiya, ogʻriqni katastrofik qabul qilish; ular simptomni kuchaytiradi va surunkalashtiradi.
- Boshqa: oldingi infeksiya, uzoq oʻtirish yoki velosiped, ich qotishi, gormonal va genetik omillar — dalillar cheklangan.
- Shuning uchun davo bitta dori emas, koʻp qirrali, fenotipga yoʻnaltirilgan yondashuvni talab qiladi.
| Domen | Klinik belgi | Yoʻnaltirilgan davo |
| U — Urinary (siydik) | Urgency, tezlik, nokturiya, oqim sustligi, PVR ↑ | Alfa-bloker; antimuskarin yoki beta-3 agonist; BPH va uretra patologiyasini inkor qilish |
| P — Psychosocial | Depressiya, xavotir, katastrofizatsiya, ijtimoiy izolyatsiya | Psixoterapiya (KBT), stressni boshqarish, kerak boʻlsa antidepressant |
| O — Organ-specific | Prostata sezuvchanligi, prostata toshlari, sekretda leykotsitlar | Yetakchi belgiga qarab (yalligʻlanish, toshlar); alfa-bloker; fitoterapiya — tanlab |
| I — Infection | Uropatogen aniqlangan yoki yaqinda infeksiya | Antibiotik (tanlab, ekma natijasiga koʻra) |
| N — Neurologic/systemic | Nevropatik ogʻriq, chanoqdan tashqari ogʻriq, ichak tirnash sindromi, fibromiyalgiya | Gabapentinoidlar, neyromodulyatorlar; reabilitatsiya |
| T — Tenderness (mushak) | Chanoq tubi va qorin mushaklarida ogʻriqli nuqtalar, spazm | Chanoq tubi fizioterapiyasi, myofastsial boʻshashtirish, biofeedback |
| (S) — Sexual | ED, muddatidan oldin yoki ogʻriqli eyakulyatsiya, libido ↓ | PDE5 ingibitori, jinsiy terapiya, androlog maslahati |
- Oʻtkir bakterial prostatit: yuqori isitma, titroq, holsizlik, perineal yoki suprapubik ogʻriq, dizuriya, tezlik, nokturiya, oqim sustligi yoki ushlanish; prostata issiq, taranglashgan, paypaslaganda ogʻriqli.
- Surunkali bakterial prostatit: qaytalanuvchi SYoI epizodlari; qoʻzgʻalishlar orasida simptomlar kam yoki yengil.
- CP/CPPS asosiy belgisi — kamida 3 oy davom etgan chanoq ogʻrigʻi: perineum, suprapubik soha, moyaklar, jinsiy olat uchi, bel, toʻgʻri ichak; eyakulyatsiyadan keyin yoki oʻtirganda kuchayishi mumkin.
- Siydik simptomlari: tezlik, urgency, dizuriya, oqim sustligi; infeksiya belgilari (isitma) yoʻq.
- Jinsiy buzilishlar: ogʻriqli eyakulyatsiya, ED, muddatidan oldin eyakulyatsiya, libido pasayishi — psixologik yuk bilan bogʻliq.
- Umumiy: charchoq, uyqu buzilishi, xavotir, depressiya; simptomlar toʻlqinsimon (kuchayish va susayish).
- Yuqori isitma va ogʻir intoksikatsiya CP/CPPS ga xos emas — boshqa sabab izlang.
08
Dastlabki baholash: anamnez, koʻrik, NIH-CPSI
- Anamnez: ogʻriq joyi va davomiyligi (≥3 oy), qoʻzgʻatuvchi omillar, siydik va jinsiy simptomlar, oldingi SYoI/JYOI, asbobiy muolajalar, antibiotiklar tarixi, psixologik holat.
- NIH-CPSI (Litwin, 1999): 13 savol, 3 domen — ogʻriq (0–21), siydik simptomlari (0–10), hayot sifatiga taʼsir (0–12); yigʻindi 0–43. Odatda yengil 0–14, oʻrtacha 15–29, ogʻir 30–43.
- Koʻrik: qorin, genitaliya, moyak va epididim; perineum va chanoq tubi mushaklarini paypaslash (m. levator ani, trigger nuqtalar); nevrologik skrining.
- DRE: CP/CPPS da prostata sezuvchanligi, konsistensiya, tugunlar, sfinkter va chanoq tubi tonusi; prostata massaji faqat Meares–Stamey sinamasi uchun va oʻtkir prostatitda emas.
- Oʻtkir prostatitda DRE juda ehtiyotkorlik bilan bajariladi, prostata massaji TAQIQLANADI — bakteriemiya va sepsis xavfi.
- Dinamikani NIH-CPSI bilan kuzating: davo samarasi — umumiy ball pasayishi.
- Qizil bayroqlarni qidiring (gematuriya, vazn yoʻqotish, nevrologik defitsit).
09
Laborator tekshiruvlar
- Siydik tahlili (dipstick/choʻkma) va siydik ekmasi (antibiotiklarga sezuvchanlik bilan) — har qanday shubhada, antibiotik boshlashdan oldin.
- Oʻtkir prostatit: umumiy qon tahlili, CRP, kreatinin; isitma va sepsis belgilarida qon ekmasi — antibiotikdan oldin.
- PSA: oʻtkir prostatitda oshadi va bir necha hafta yuqori qolishi mumkin; shu davrda saraton skrining uchun oʻlchamang; prostatit tashxisi uchun kerak emas.
- JYOI testlari: C. trachomatis va N. gonorrhoeae NAAT (birinchi tomchi siydik yoki uretra surtmasi); Mycoplasma genitalium shubhasida; uretrit simptomlari yoki yosh jinsiy faol erkakda.
- Eyakulyat ekmasi va spermogramma — qoʻshimcha maʼlumot (bakteriospermiya, leykotsitospermiya); diagnostik qiymati cheklangan; bepushtlikda qoʻllanadi.
- Meares–Stamey sinamasi (4 stakan): VB1 — dastlabki 10 mL siydik (uretra), VB2 — oʻrta oqim (qovuq), EPS — massajdan keyingi prostata sekreti, VB3 — massajdan keyingi siydik. Soddalashtirilgan: massajdan oldingi va keyingi siydik (2 stakan, Nickel).
- PVR (UT) va uroflowmetriya — siydik chiqarish buzilganda.
10
Meares–Stamey sinamasi: talqin
| Kategoriya | VB1 / VB2 | EPS / VB3: leykotsitlar | EPS / VB3: bakteriyalar |
| II — surunkali bakterial | VB2 odatda steril yoki bakteriya kam | Koʻp (odatda koʻrish maydonida >10) | VB1/VB2 dagidan ancha koʻp (≥10 baravar); bir xil patogen |
| IIIA — yalligʻlanishli | Bakteriyalar oʻsmaydi | Koʻp | Yoʻq / uropatogen yoʻq |
| IIIB — yalligʻlanishsiz | Oʻsish yoʻq | Yoʻq yoki kam | Yoʻq |
| IV — asimptomatik | Oʻsish yoʻq | Koʻp yoki gistologik yalligʻlanish | Yoʻq; shikoyat yoʻq |
| Uretrit / sistit (inkor qilinadi) | VB1 yoki VB2 da leykotsitlar va bakteriyalar | EPS/VB3 koʻrsatkichlari ikkilamchi | Bakteriyalar VB1/VB2 da EPS/VB3 dagidan koʻp |
11
Tasviriy tekshiruv va differensial tashxis
- Differensial tashxis: SYoI/sistit, uretrit (JYOI), epididimit, BPH/LUTS, qovuq ogʻriq sindromi (interstitsial sistit), uretra strikturasi, toshlar, qovuq yoki prostata saratoni, anorektal kasalliklar (gemorroy, yoriq, proktit).
- Boshqa ogʻriq sabablari: pudendal nevralgiya, bel-dumgʻaza sohasi patologiyasi, churra, ichak tirnash sindromi, chanoq tubi mushak kasalliklari (myofastsial ogʻriq).
- Qizil bayroqlar: gematuriya, isitma, vazn yoʻqotish, suyak ogʻrigʻi, prostata tuguni yoki PSA ortishi, ushlanish, nevrologik defitsit → qoʻshimcha tekshiruv.
- UT (qorin usti): qoldiq siydik, yuqori yoʻllar, qovuq va prostata hajmi; oʻtkir prostatitda abssess belgisi.
- Transrektal UT (TRUS) oʻtkir prostatitda faqat abssess shubhasida va ehtiyotkorlik bilan; surunkali holatda topilmalar (masalan, prostata toshlari) tashxis uchun xos emas.
- KT/MRI: abssess, ushlanish sababi yoki oʻsma shubhasi; MRI — prostata va chanoq tubi mushaklarini baholashda.
- Sistoskopiya: gematuriya, interstitsial sistit shubhasi yoki mutaxassis baholashida; muntazam kerak emas.
12
Oʻtkir bakterial prostatit: davolash
- SHOSHILINCH: sepsis belgilari (gipotenziya, taxikardiya, isitma, chalkashlik) — darhol stasionar, vena ichiga antibiotik, infuziya, qon ekmasi.
- Gospitalizatsiya koʻrsatmalari: sepsis yoki ogʻir intoksikatsiya, siydik ushlanishi, ichishga qodir emaslik, diabet yoki immunosupressiya, koʻp dori-qarshilikli patogen xavfi, nazorat qilinmagan ogʻriq.
- Empirik davo mahalliy qarshilikka bogʻliq: keng spektrli penitsillin (piperatsillin/tazobaktam), 3-avlod sefalosporin (seftriakson) yoki ftorxinolon (qarshilik past boʻlsa) ± aminoglikozid; ESBL xavfida — karbapenem.
- Yengil–oʻrtacha holatda, ichish mumkin boʻlsa: ftorxinolon (siprofloksatsin, levofloksatsin); sezuvchanlik boʻyicha muqobil — trimetoprim-sulfametoksazol.
- Klinik yaxshilanishdan keyin peroral davoga oʻtish; umumiy davomiylik odatda 2–4 hafta (EAU).
- Ushlanishda uretral kateterdan qoching: suprapubik kateter (yoki intermittent kateterizatsiya) afzal; ogʻriqqa NSAID/paratsetamol; suyuqlik, ich yumshatuvchilar.
- Asoratlar: abssess (UT/KT; drenaj — transperineal yoki transrektal aspiratsiya, TUR bilan ochish); 48–72 soatda samara boʻlmasa abssess va qarshilikni qidiring.
13
Surunkali bakterial prostatit: davolash
- Tanlov: prostataga yaxshi oʻtadigan va sezuvchanlikka mos antibiotik — lipofil, oqsil bilan kam bogʻlanadigan: ftorxinolonlar (siprofloksatsin, levofloksatsin), trimetoprim(-sulfametoksazol), doksitsiklin, makrolidlar.
- EAU: ftorxinolonlar birinchi qator; davomiylik kamida taxminan 4 hafta (koʻpincha 4–6 hafta); kurs oxirida klinik va bakteriologik nazorat.
- Xlamidiya yoki ureaplazma shubhasida tetratsiklinlar yoki makrolidlar; gram-musbat patogen (Enterococcus) boʻlsa — sezuvchanlikka qarab.
- Beta-laktamlar surunkali jarayonda prostata toʻqimasiga yomon oʻtadi; ularni asosan oʻtkir bosqichda yoki sezuvchanlik yagona imkon boʻlganda ishlating.
- Ftorxinolon xavflari: tendinopatiya va tendon uzilishi, periferik neyropatiya, MNS taʼsiri, QT uzayishi, aorta anevrizmasi yoki dissektsiyasi, disglikemiya, C. difficile; keksalarda, kortikosteroid va buyrak yetishmovchiligida xavf yuqori.
- Alfa-blokerlar (siydik simptomlari), NSAID va ogʻriq nazorati — qoʻshimcha; prostata toshlari va uretra patologiyasida — urologik davo.
- Qaytalanish yoki qarshilikda tashxisni qayta koʻrib chiqing, ekma va sezuvchanlikni takrorlang; tanlangan hollarda uzoq muddatli past dozali profilaktika yoki urolog konsiliumi.
- Oʻtkir (isitma, sistem belgilar) yoki surunkali (≥3 oy ogʻriq, qaytalanish) kechuvni aniqlang.
- Oʻtkir va sistem belgilar yoki ushlanish → shoshilinch stasionar; qon va siydik ekmasi; vena ichiga antibiotik; suprapubik drenaj; DRE ehtiyotkor, massaj yoʻq.
- Surunkali: anamnez, NIH-CPSI, koʻrik (chanoq tubi mushaklari), DRE, siydik tahlili va ekmasi, JYOI NAAT; qizil bayroqlarni inkor qiling.
- Ekmada uropatogen + qaytalanuvchi SYoI → surunkali bakterial prostatit (II): sezuvchan va prostataga oʻtadigan antibiotik, kamida taxminan 4 hafta.
- Uropatogen yoʻq, ogʻriq ≥3 oy → CP/CPPS (III): UPOINT(S) bilan fenotiplash.
- Multimodal davo: taʼlim, alfa-bloker (sinov), NSAID (qisqa), fizioterapiya, neyromodulyator, psixologik yordam — fenotipga qarab.
- 6–12 haftadan keyin NIH-CPSI bilan baholang; samarasiz komponentni toʻxtating, boshqasiga oʻting.
- Refrakter holatda: ogʻriq klinikasi yoki koʻp fanli jamoa (urolog, fizioterapevt, psixolog, ogʻriq mutaxassisi).
15
CP/CPPS: multimodal davolash
- Maqsad — simptomlarni kamaytirish va funksiyani tiklash; bemorga holat tabiatini tushuntirish (hayot uchun xavfli emas, saratonning sababi deb isbotlanmagan, ammo uzoq davom etishi mumkin) — birinchi muhim qadam.
- Turmush tarzi: uzoq oʻtirish va velosipedni kamaytirish, iliq vannalar, ich qotishini davolash, uyqu, jismoniy faollik; ayrim bemorlarda qoʻzgʻatuvchi ichimlik va ovqatdan (kofein, achchiq) tiyilish.
- Alfa-blokerlar: siydik simptomlari bor va yaqinda boshlangan (taxminan 1 yildan kam) holatlarda foydaliroq; sinov kamida bir necha oy.
- Antibiotiklar: faqat tanlangan (oldin davolanmagan, qisqa muddatli) bemorlarda sinov sifatida; samarasiz boʻlsa davom ettirilmaydi — uzoq va takroriy kurslardan qoching.
- NSAID: qisqa muddatli ogʻriq nazorati; uzoq muddatda samara cheklangan, oshqozon-ichak, buyrak va yurak xavfi bor.
- Chanoq tubi fizioterapiyasi: myofastsial boʻshashtirish, trigger nuqtalar terapiyasi, biofeedback; gipertonus bor bemorda kuchaytirish (Kegel) mashqlari zarar berishi mumkin — avval boʻshashtirish.
- Neyromodulyatorlar: gabapentin, pregabalin, trisiklik antidepressantlar (amitriptilin) — nevropatik komponentda; dalillar cheklangan va qarama-qarshi.
- Opioidlardan qoching.
16
CP/CPPS davo usullari va dalillar
| Usul | Qoʻllanishi / mexanizm | Dalillar va izoh |
| Alfa-blokerlar | Siydik simptomlari, uretra va prostata tonusi | Yaqinda boshlangan holatda foydaliroq; uzoq kasallikda samara kam |
| Antibiotiklar (ftorxinolon, tetratsiklin) | Yashirin infeksiya gipotezasi | Faqat tanlangan bemorlarda sinov; umumiy samara cheklangan; qarshilik xavfi |
| NSAID | Yalligʻlanish, ogʻriq | Qisqa muddatli foyda; uzoq muddatda xavf/foyda nisbati yomonlashishi mumkin |
| Chanoq tubi fizioterapiyasi, myofastsial terapiya | Mushak gipertonusi, trigger nuqtalar | Mushak ogʻrigʻi bor bemorlarda foydali; EAU tavsiyalarida bor |
| Gabapentinoidlar, trisiklik antidepressantlar | Nevropatik va markaziy sensitizatsiya | Dalillar cheklangan va qarama-qarshi; nojoʻya taʼsirlar |
| Psixologik yordam (KBT) | Xavotir, katastrofizatsiya, stress | Fenotipda P boʻlsa; ogʻriqqa moslashishga yordam beradi |
| Zarba toʻlqin terapiyasi (past intensivlik) | Mahalliy toʻqima taʼsiri | Ayrim tadqiqotlarda foyda; dalil sifati va chidamliligi cheklangan |
| Fitoterapiya (polen ekstrakti, kversetin) | Yalligʻlanishga qarshi gipoteza | Dalillar past; palma mevasi ekstrakti (Serenoa) plasebodan ustun emas |
17
Asoratlar, prognoz va kuzatuv
- Oʻtkir prostatit asoratlari: sepsis, prostata abssessi, siydik ushlanishi, epididimo-orxit, surunkali bakterial prostatitga oʻtish.
- Surunkali bakterial prostatit: qaytalanishlar (bakteriyalar toshlarda yoki biofilmda saqlanadi), qaytalanuvchi SYoI, epididimit; sperma sifati va fertillikka taʼsiri bahsli.
- CP/CPPS: surunkali kechuv, hayot sifatining pasayishi, jinsiy disfunksiya, depressiya va xavotir; simptomlar tebranadi, koʻp bemorda vaqt oʻtishi bilan yengillashadi, ayrimlarida saqlanadi.
- Kuzatuv: oʻtkir prostatitdan keyin klinik nazorat va (shubha boʻlsa) siydik ekmasi; BPH va ushlanish omillarini aniqlang.
- CP/CPPS: 6–12 haftada NIH-CPSI bilan baholash; davoni fenotipga moslashtirish; kerak boʻlsa koʻp fanli jamoa.
- Bemor bilan reja tuzing: maqsad, kutilgan vaqt, qaysi belgilar shoshilinch murojaat sababi (isitma, ushlanish, gematuriya).
- Prostata saratoni skrining tavsiyalari umumiy tartibda; PSA oshgan boʻlsa, infeksiya hal boʻlgach (bir necha haftadan keyin) takroran tekshiring.
18
Asosiy klinik xulosalar
- NIH tasnifi: I — oʻtkir bakterial, II — surunkali bakterial, III — CP/CPPS (IIIA yalligʻlanishli, IIIB yalligʻlanishsiz), IV — asimptomatik yalligʻlanishli.
- Eng koʻp shakli — CP/CPPS (≥3 oy chanoq ogʻrigʻi, uropatogen yoʻq); sababi koʻp omilli: neyromuskulyar, yalligʻlanish, nevropatik, psixosotsial.
- NIH-CPSI simptom ogʻirligini oʻlchaydi va davo samarasini kuzatadi; UPOINT(S) davoni fenotipga moslashtiradi.
- Oʻtkir prostatit — shoshilinch: DRE ehtiyotkor, massaj taqiqlanadi; sepsis yoki ushlanishda stasionar, vena ichiga antibiotik, suprapubik drenaj.
- Surunkali bakterial prostatit — prostataga oʻtadigan antibiotik (ftorxinolonlar birinchi qator), kamida taxminan 4 hafta; ftorxinolon xavflarini hisobga oling.
- CP/CPPS da antibiotik yoki bitta dori yetarli emas: taʼlim, alfa-bloker, NSAID (qisqa), chanoq tubi fizioterapiyasi, neyromodulyator, psixologik yordam.
- Kasallik surunkali, lekin hayot uchun xavfli emas; kuzatuv va ishonchli munosabat natijani yaxshilaydi; qizil bayroqlar (gematuriya, tugun, PSA ↑) boʻlsa — qoʻshimcha tekshiruv.
1NIH tasnifiga koʻra CP/CPPS qaysi kategoriyaga kiradi?
- I kategoriya
- II kategoriya
- III kategoriya
- IV kategoriya
Javob: C. III kategoriya — surunkali prostatit/surunkali chanoq ogʻrigʻi sindromi (IIIA yalligʻlanishli, IIIB yalligʻlanishsiz).
2Oʻtkir bakterial prostatit shubhasida qaysi muolaja bakteriemiya xavfi tufayli taqiqlanadi?
- Siydik ekmasi
- Kuchli prostata massaji
- Qon ekmasi
- Suprapubik drenaj
Javob: B. Oʻtkir prostatitda prostata massaji bakteriyalarni qonga oʻtkazib, sepsisga olib kelishi mumkin.
3Meares–Stamey sinamasida EPS/VB3 da leykotsitlar koʻp, uropatogen yoʻq. Bu qaysi kategoriya?
- II
- IIIA
- IIIB
- IV
Javob: B. Infeksiyasiz, lekin leykotsitlar bor boʻlsa, bu IIIA (yalligʻlanishli CP/CPPS).
4Surunkali bakterial prostatitda antibiotik tanlashda eng muhim talab nima?
- Faqat vena ichiga yuboriladigan shakl
- Beta-laktam guruhidan boʻlishi
- Kurs 3–5 kun boʻlishi
- Prostataga yaxshi oʻtishi va patogen sezuvchanligiga mosligi
Javob: D. Lipofil, oqsil bilan kam bogʻlanadigan preparatlar (ftorxinolonlar, trimetoprim, doksitsiklin) prostataga yaxshi kiradi.
5UPOINT(S) tizimidagi «T» domeni nimani bildiradi va nimaga yoʻnaltirilgan?
- Tenderness: chanoq tubi mushaklari ogʻrigʻi; fizioterapiya
- Testosteron; gormon terapiyasi
- Travma; jarrohlik
- Toksin; detoksikatsiya
Javob: A. T — tenderness (mushak sezuvchanligi); davo — chanoq tubi fizioterapiyasi va myofastsial boʻshashtirish.
6Oʻtkir prostatit fonidagi siydik ushlanishida qaysi usul afzal?
- Uretral kateter
- Faqat alfa-bloker, kateter yoʻq
- Suprapubik kateter yoki intermittent kateterizatsiya
- Prostata massaji
Javob: C. Yalligʻlangan prostatada uretral kateter xavfli; suprapubik drenaj yoki intermittent kateterizatsiya afzal.
- EAU Guidelines on Urological Infections, 2024
- EAU Guidelines on Chronic Pelvic Pain, 2024
- Litwin M.S. et al. NIH-CPSI, J Urol, 1999
- CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
- Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
- Smith & Tanagho's General Urology, 19th ed., 2020
- ICD-10 (WHO)
Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.
PPTX yuklab olish (470 KB)