Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish

● Urologiya · Talaba va shifokorlar uchun

Urologiyada tasvir diagnostikasi: klinik savolga qarab usul tanlash

UT, rentgen, KT, MRT, kontrastli fluoroskopik va radionuklid usullarning imkoniyatlari, nurlanish va kontrast xavfsizligi, shoshilinch holatlar va klinik savol boʻyicha usul tanlash jadvali va algoritmi.

Muallif: Davron Dautov, androlog-urolog · Toshkent

26 slayd · 523 KB · PowerPoint (.pptx)

Taqdimotning birinchi slaydi: Urologiyada tasvir diagnostikasi: klinik savolga qarab usul tanlash
01

Taqdimot maqsadlari

  • Urologiyada asosiy tasvir usullarini (UT, rentgen, KT, MRT, radionuklid) va ularning imkoniyatlarini sanash
  • Klinik savolga qarab birinchi tanlov usulini asoslash
  • Tosh kasalligi, gematuriya, oʻsmalar va obstruksiyada tasvir tanlash tamoyillarini qoʻllash
  • Nurlanish va kontrast xavfsizligi (buyrak funksiyasi, allergiya, metformin) qoidalarini bilish
  • Shoshilinch holatlarda tasvir davolashni kechiktirmasligi kerakligini tushunish
  • Usullarni jadval va algoritm yordamida solishtirib, ketma-ketlikni rejalash
02

Umumiy tamoyillar

  • Usul klinik savolga qarab tanlanadi: «nimani topish yoki inkor etish kerak?» — eng xavfsiz va oddiy, savolga javob beradigan usul birinchi turadi.
  • Imkon boricha nurlanishsiz usullar (UT, MRT) birinchi navbatda, ayniqsa bolalar, homilador ayollar va yosh bemorlarda.
  • ALARA tamoyili: maqsadga erishish uchun eng past nurlanish dozasi; takroriy KT dan va keraksiz tekshiruvlardan saqlaning, kumulyativ dozani hisobga oling.
  • Radiologga aniq klinik savol, xavf omillari va oldingi tekshiruvlarni bering; natija klinika va laboratoriya bilan birga talqin qilinadi.
  • Shoshilinch holatlarda (moyak torsiyasi, yuqumli obstruksiya, shikast) tasvir davolashni kechiktirmasligi kerak.
  • Usullar: UT, KUB rentgen, vena ichi urografiya, KT (kontrastsiz va kontrastli), MRT, retrograd/antegrad pielografiya, uretro- va sistografiya, radionuklid va PET.
03

Ultratovush: buyrak va qovuq

  • Buyrak UT: oʻlcham, parenxima qalinligi va exogenligi, gidronefroz, kistalar, qattiq massalar va toshlar baholanadi; kichik va siydik yoʻli toshlari uchun sezgirligi KT dan past.
  • Gidronefroz obstruksiyaga teng emas (reflyuks, ilgari boʻlgan kengayish, ampulyar jom); sababi va funksional ahamiyati uchun qoʻshimcha tekshiruv (KT, MAG3) kerak boʻlishi mumkin.
  • Qovuq UT: devor qalinligi, oʻsma, tosh, divertikul, ureterotsele; siyishdan keyingi qoldiq siydik hajmi (PVR) oʻlchanadi.
  • Doppler: buyrak qon oqimi, qarshilik indeksi (RI), siydik yoʻli oqimlari (ureteral jets).
  • Murakkab kistalar uchun kontrastli UT (CEUS) yoki KT/MRT (Bosniak tasnifi) qoʻllanadi.
  • Cheklovi: operatorga bogʻliq, semizlikda va ichak gazida sifat tushadi; ureterlar va retroperitoneum yomon koʻrinadi.
  • Bolalar va homiladorlarda birinchi tanlov; xavfsiz, takrorlash mumkin.
04

Ultratovush: prostata (TRUS) va skrotum

  • TRUS: prostata hajmi (uzunlik × kenglik × balandlik × 0,52 ellipsoid formulasi; PSAD uchun), biopsiyani yoʻnaltirish, abssess va kistalar, urugʻ pufakchalari, ejakulyator yoʻllar. Yakka usul sifatida saratonni ishonchli aniqlamaydi.
  • Skrotal UT yuqori chastotali linear datchik bilan: oʻsma (intratestikulyar gipoexogen oʻchoq — moyak saratoni shubhasi), gidrotsele, varikotsele, epididimit-orxit, mikrolitiaz, travma (tunika albuginea uzilishi).
  • Rangli va quvvat Doppler: moyak torsiyasida qon oqimi yoʻq yoki kamaygan; epididimit-orxitda giperemiya. Normal oqim qisman yoki oraliq torsiyani toʻliq inkor etmaydi.
  • Torsiya tashxisi klinik: gumon kuchli boʻlsa, UT uchun operatsiyani kechiktirmang — vaqt moyakni saqlab qolish imkonini belgilaydi.
  • Intratestikulyar oʻsma shubhasida UT + oʻsma markerlari (AFP, β-hCG, LDG), soʻng orxifunikulektomiya; transskrotal biopsiya qilinmaydi (EAU Testicular Cancer).
  • Skrotal MRT UT noaniq boʻlganda yordamchi usul.
05

KUB rentgenogramma va vena ichi urografiya

  • KUB (buyraklar, siydik yoʻllari, qovuq sohasi): radiokontrast toshlar (kaltsiy oksalat va fosfat, struvit) koʻrinadi; sistin kuchsiz kontrast; sof urat va ksantin toshlari rentgen-shaffof.
  • Qoʻllanilishi: maʼlum radiokontrast toshni kuzatish, stent holati, SWL oldidan lokalizatsiya; KUB + UT kombinatsiyasi toshni kuzatishda KT dan kam nurlanish beradi.
  • Cheklovi: sezgirligi past (ichak gazi, suyaklar, flebolitlar toshga oʻxshaydi), yumshoq toqima va obstruksiyani koʻrsatmaydi.
  • Vena ichi urografiya (VIU): kontrast yuborilgach ketma-ket suratlar (nefrografiya, ekskretor faza); tarixan keng qoʻllangan, hozir koʻp joyda KT bilan almashtirilgan.
  • VIU kamchiliklari: kontrast xavfi, oʻtkir obstruksiyada kechikkan nefrogramma, nurlanish, KT dan aniqligi past.
  • VIU asosan KT-urografiya mavjud boʻlmaganda yoki alohida holatlarda (masalan, intraoperatsion) qoʻllanadi.
  • Rentgen-shaffof toshlar (urat, ksantin, matritsa, indinavir) uchun UT yoki KT zarur.
06

Kontrastsiz past dozali KT: tosh kasalligi

  • Kontrastsiz past dozali KT (NCCT) — buyrak sanchigʻi va tosh shubhasida eng sezgir va aniq usul: toshning joylashuvi, oʻlchami, zichligi, obstruksiya belgilari va muqobil tashxis (appenditsit, aorta anevrizmasi) koʻrsatiladi.
  • EAU tamoyili: gumon qilinganda UT birinchi, tashxisni tasdiqlash uchun kontrastsiz KT; shoshilinch yoki tashxis noaniq holatda KT darhol.
  • Past dozali protokol standart KT ga nisbatan nurlanishni sezilarli kamaytiradi; semizlikda tasvir sifati pasayadi.
  • Zichlik (Hounsfield birligi, HU) va tosh-teri masofasi SWL muvaffaqiyatini bashorat qiladi: yuqori HU qattiq tosh (kaltsiy oksalat monogidrat, sistin), past HU — urat.
  • Ikkilamchi belgilar: gidronefroz, perinefral yogʻ infiltratsiyasi, siydik yoʻli devori qalinlashuvi («rim sign»); flebolitdan farqlash.
  • Urat toshlari KT da koʻrinadi (indinavir toshlari bundan mustasno).
  • Kuzatuv uchun takroriy KT oʻrniga UT va KUB afzal.
07

Kontrastli KT va KT-urografiya

  • KT-urografiya (KTU) — koʻp fazali kontrastli KT: nativ faza (toshlar), nefrografik faza (parenxima, oʻsmalar), kechikkan ekskretor faza (yigʻuvchi tizim va siydik yoʻllari, taxminan 10–15 daqiqada).
  • Koʻrsatma: yuqori xavfli gematuriya (yuqori yoʻl uroteliy oʻsmasi), buyrak oʻsmalarini xarakterlash va stadiyalash, siydik yoʻli anomaliyalari, striktura va obstruksiya darajasi.
  • AUA tavsiyalari: yuqori xavfli mikrogematuriyada yuqori yoʻllar tasviri uchun KTU afzal; buyrak funksiyasi yoki allergiya boʻlsa MR-urografiya yoki UT + retrograd pielografiya muqobil.
  • Murakkab buyrak kistalari Bosniak tasnifi bilan baholanadi: kontrastdan keyingi kuchayish oʻsma xavfini bildiradi.
  • Buyrak shikasti (barqaror gemodinamika): kontrastli KT va kechikkan faza (siydik ekstravazatsiyasini aniqlash).
  • KTU dozasi nativ past dozali KT dan koʻp; «split-bolus» protokollari dozani kamaytiradi.
  • Yodli kontrast xavfsizligi (buyrak funksiyasi, allergiya, metformin) alohida koʻrib chiqiladi.
08

MRT: prostata, buyrak oʻsmalari, MR-urografiya

  • Prostata MRT (mpMRT yoki bpMRT): T2W, DWI/ADC ± DCE, PI-RADS v2.1; biopsiyadan oldingi birinchi qadam, nishonli biopsiya va lokal stadiyalash (ekstrakapsulyar oʻsish, urugʻ pufakchalari invaziyasi, limfa tugunlari).
  • Buyrak oʻsmalari: yogʻ komponentini (angiomiolipoma), qon quyilishini va kuchayishni baholaydi; pastki kovak vena trombozi chegarasini aniqlaydi; KT ga allergiya yoki buyrak funksiyasi past boʻlsa muqobil.
  • MR-urografiya nurlanishsiz: homilador va bolalarda foydali; gadoliniy bilan yaxshiroq, buyrak funksiyasi past boʻlsa ehtiyotkorlik.
  • Kichik tos MRT: qovuq oʻsmasining chuqurlikka yoyilishi (VI-RADS), uretra divertikuli, striktura va fistulalar; jinsiy olat (Peyroni kasalligi, sinishi) va noaniq skrotal holatlar.
  • Qarshi koʻrsatmalar: kardiostimulyator va implantlar (MRT-xavfsizlik shartlari), klaustrofobiya, metall; harakat artefaktlari.
  • Afzalligi: yuqori yumshoq toqima kontrasti, nurlanishsiz; kamchiligi: narx, mavjudlik, uzoq vaqt, toshlar yaxshi koʻrinmaydi.
09

Retrograd va antegrad pielografiya, uretro- va sistografiya

  • Retrograd pielografiya (RPG): sistoskopiyada siydik yoʻli kateteri orqali kontrast; KTU/UT noaniq yoki kontrast kontrendikatsiyada toʻldirilish defektlari, striktura, oʻsma va fistulalarni koʻrsatadi; stent oldidan ham ishlatiladi.
  • RPG xavfi: bosim bilan haddan tashqari toʻldirish — pielovenoz reflyuks va bakteriemiya; kontrast kam miqdorda, ehtiyotkorlik bilan yuboriladi.
  • Antegrad pielografiya: perkutan nefrostoma orqali kontrast; obstruksiya darajasini, nefrostoma holatini va antegrad stentlashni baholaydi.
  • Retrograd uretrografiya (RUG): oldingi uretra strikturasining uzunligi va joyi; uretra shikasti gumonida kateter qoʻyishdan oldin RUG bajariladi.
  • Miksion sistouretrografiya (VCUG/MCUG): qovuq kateter bilan toʻldirilib siyish paytida suratlar — vezikoureteral reflyuks (I–V daraja), oʻgʻil bolalarda orqa uretra klapanlari, qovuq boʻyni va neyrogen qovuq.
  • Radionuklid sistografiya reflyuksni VCUG dan kam doza bilan kuzatadi, ammo anatomiyani kam koʻrsatadi.
  • Qovuq yorilishi gumonida KT-sistografiya (retrograd kontrast): ekstraperitoneal va intraperitoneal yorilishni ajratadi.
10

Yadro tibbiyoti: renografiya, DMSA, PSMA PET

  • Dinamik renografiya (MAG3, 99mTc): buyrak perfuziyasi, ajralishi va drenaji; diuretik (furosemid) bilan siydik yoʻli-jom obstruksiyasini funksional gidronefrozdan ajratadi; ayrim buyrak funksiyasini beradi.
  • DMSA (99mTc, statik): buyrak qobigʻi — nisbiy funksiya, pielonefrit va chandiqlar; chandiqlarni baholash uchun infeksiyadan keyin taxminan 4–6 oy kutiladi.
  • Suyak stsintigrafiyasi (99mTc-MDP): prostata saratoni suyak metastazlari; «flare» fenomeniga eʼtibor bering.
  • PSMA PET/KT (68Ga yoki 18F): yuqori xavfli prostata saratonini stadiyalash va biokimyoviy residiv lokalizatsiyasi; anʼanaviy tasvirdan (KT + suyak stsintigrafiyasi) sezgirroq, PSA past boʻlsa ham foydali (EAU).
  • FDG PET/KT urologiyada cheklangan (siydik bilan ajraladi); moyak seminomasida kimyo davosidan bir necha hafta keyin yirik qoldiq massani baholashi mumkin.
  • Radionuklid usullarda doza nisbatan kam, lekin anatomik aniqlik past; maxsus radiofarmatsevtik talab etiladi, homilador va emizikli ayollarda ehtiyot.
  • Bolalarda MAG3 va DMSA — PUS va reflyuks nefropatiyasini baholashning asosi (EAU Paediatric Urology).
11

Usullarni solishtirish

UsulNurlanish / kontrastKuchli tomoniCheklovi
UT Yoʻq / yoʻq Xavfsiz, qulay, real vaqt; koʻpchilikda birinchi tanlov Operatorga bogʻliq; ureter va kichik toshlar yomon koʻrinadi
KUB rentgen Past–oʻrta / yoʻq Radiokontrast toshlarni kuzatish Sezgirligi past; yumshoq toqima koʻrinmaydi
VIU Oʻrta / yodli Kalikslar va siydik yoʻllari anatomiyasi Kontrast xavfi; asosan KT bilan almashtirilgan
Past dozali nativ KT Oʻrta / yoʻq Toshlar uchun eng sezgir; muqobil tashxis Nurlanish; oʻsmalarni xarakterlamaydi
KT-urografiya Yuqori / yodli Parenxima, oʻsma, yuqori yoʻl uroteliy kasalligi Eng yuqori doza; buyrak funksiyasi va allergiya
MRT Yoʻq / gadoliniy (ixtiyoriy) Prostata, buyrak oʻsmalari; nurlanishsiz Narx, vaqt, implantlar; toshlar koʻrinmaydi
Radionuklid / PET Past–oʻrta / radiofarmatsevtik Funksiya (MAG3, DMSA), PSMA PET stadiyalash Anatomik aniqlik past; mavjudlik
12

Nurlanish dozasi va kontrast xavfsizligi

  • Ionlovchi nurlanish (KUB, VIU, KT, radionuklid) stoxastik xavf bilan bogʻliq; bolalar va yosh bemorlarda xavf yuqoriroq, takroriy tekshiruvlarda doza yigʻiladi.
  • Dozani kamaytirish: nurlanishsiz usulni tanlash, past dozali protokol, keraksiz takrorlashdan qochish, himoya choralarini mahalliy qoidalarga muvofiq qoʻllash.
  • Yodli kontrast: kontrastga bogʻliq oʻtkir buyrak shikastlanishi (CA-AKI) xavfi eGFR past (taxminan <30 mL/min/1,73 m²) va oʻtkir buyrak shikastlanishida yuqori; gidratatsiya, nefrotoksik dorilarni (NSAID) vaqtincha toʻxtatish, zarur boʻlmasa kontrastsiz usul.
  • Allergiya: oldingi kontrastga reaksiya xavfni oshiradi — muqobil usul yoki mahalliy protokol boʻyicha premedikatsiya, shoshilinch yordam tayyor boʻlsin. Dengiz mahsulotlariga allergiya kontrast reaksiyasini bashorat qilmaydi.
  • Metformin: eGFR normal yoki yengil pasaygan va oʻtkir shikastlanish yoʻq boʻlsa odatda toʻxtatish shart emas; eGFR juda past yoki oʻtkir buyrak shikastlanishida kontrastdan oldin toʻxtatiladi va funksiya qayta baholangach tiklanadi (ESUR/ACR tamoyillari).
  • Qalqonsimon bez: yodli kontrast xavf guruhida (nodulyar guatr, Graves) gipertireozni qoʻzgʻatishi mumkin — endokrinolog bilan maslahatlashing.
  • Tekshiruv oldidan: kreatinin/eGFR (xavf guruhida), allergiya va reaksiyalar anamnezi, metformin va nefrotoksik dorilar, homiladorlik holati, emizish.
13

Maxsus guruhlar: homilador, bola, buyrak kasalligi, gadoliniy

  • Homiladorlik: birinchi tanlov UT; keyin MRT (gadoliniysiz); KT faqat zarur va boshqa usul yoʻq boʻlsa, minimal dozada; radionuklid usullarda ehtiyot.
  • Bolalar: UT asosiy; VCUG yoki radionuklid sistografiya, DMSA va MAG3 koʻrsatma boʻyicha; KT va rentgendan imkon qadar saqlaning; MRT da sedatsiya xavfini hisobga oling.
  • Gadoliniy: nefrogen tizimli fibroz (NSF) xavfi asosan eGFR <30 da eski chiziqli agentlar bilan; zamonaviy makrosiklik agentlarda xavf juda past, lekin buyrak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik.
  • Emizish: yodli kontrast va gadoliniydan keyin emizishni toʻxtatish odatda shart emas (ACR, ESUR).
  • Surunkali buyrak kasalligi: kontrastli KT oʻrniga UT, kontrastsiz KT yoki MRT, retrograd pielografiya; kontrast zarur boʻlsa xavf va foyda baholanadi (baʼzan kontrastdan qochib boʻlmaydi).
  • Uretra shikasti gumonida kateter qoʻyishdan oldin RUG; kontrast sekin va bosimsiz yuboriladi.
14

Klinik savol boʻyicha usul tanlash

Klinik savolBirinchi tanlovKeyingi qadam / izoh
Buyrak sanchigʻi, tosh gumoni UT (± KUB); noaniq yoki shoshilinch — past dozali nativ KT Homiladorda UT, keyin MRT; infeksiya + obstruksiya — shoshilinch drenaj
Gidronefroz: sabab va funksional obstruksiya UT Diuretik MAG3 renografiya; KT/MR-urografiya; antegrad pielografiya
Gematuriya (yuqori xavf) Sistoskopiya + KT-urografiya KTU mumkin boʻlmasa MR-urografiya yoki UT + retrograd pielografiya
Buyrak massasi UT, soʻng kontrastli KT yoki MRT Murakkab kista — Bosniak, CEUS; stadiyalash KT
Prostata saratoni shubhasi Prostata MRT (PI-RADS) MRT-UT fuziya biopsiyasi; TRUS biopsiyani yoʻnaltirish uchun
Prostata saratoni: stadiyalash, residiv PSMA PET/KT yoki MRT + KT/suyak stsintigrafiyasi Yuqori xavf va biokimyoviy residivda PSMA PET afzal (EAU)
Oʻtkir skrotal ogʻriq Klinika + rangli Doppler UT (kechiktirmasdan) Torsiya gumonida UT uchun operatsiyani kechiktirmang
Uretra strikturasi; bolada reflyuks RUG; VCUG/MCUG Bolada infeksiyadan keyin chandiqlar uchun DMSA
15

Shoshilinch holatlarda tasvir: kechiktirmang

  • Moyak torsiyasi (shoshilinch): klinik gumon kuchli boʻlsa, operatsiya UT ni kutmaydi; Doppler qoʻllansa tezkor, qon oqimining borligi torsiyani toʻliq inkor etmaydi.
  • Obstruksiyalangan infeksiyalangan buyrak (tosh + isitma, urosepsis): shoshilinch drenaj (stent yoki nefrostoma); tasvir (UT, KT) tezkor tashxis uchun va drenajni kechiktirmasligi kerak.
  • Buyrak va siydik yoʻllari shikasti: barqaror gemodinamikada kontrastli KT (kechikkan faza); barqaror boʻlmaganda tasvir jarrohlikni kechiktirmaydi.
  • Uretra shikasti (uretradan qon, siydik tutilishi, tos suyagi sinishi): kateterdan oldin RUG; qovuq shikastiga shubhada KT-sistografiya.
  • Fournier gangrenasi: tashxis klinik; KT nekroz va gaz tarqalishini koʻrsatishi mumkin, lekin shoshilinch jarrohlik debridmanni kechiktirmang.
  • Priapizm: tashxisning asosi — kavernoz qon gazi; rangli Doppler ishemik boʻlmagan shaklni aniqlashda yordam beradi.
16

Tasvir usulini tanlash algoritmi

  1. Klinik savol va shoshilinchlikni aniqlang: torsiya, yuqumli obstruksiya, shikastda tasvir davolashni kechiktirmasin.
  2. Birinchi navbatda nurlanishsiz va oddiy usul: UT (buyrak, qovuq, skrotum, prostata) yoki prostata uchun MRT.
  3. UT noaniq yoki klinika kuchli boʻlsa — savolga mos keyingi usul: tosh uchun past dozali nativ KT; oʻsma va gematuriya uchun KTU; funksiya uchun MAG3/DMSA.
  4. Xavfsizlikni tekshiring: homiladorlik, bola, eGFR, kontrastga allergiya, metformin, qalqonsimon bez.
  5. Kontrast zarur, lekin buyrak funksiyasi past yoki allergiya bor: MRT, UT, retrograd pielografiya yoki xavf-foydani baholab profilaktika bilan KT.
  6. Anatomik savol (striktura, fistula, reflyuks, yorilish): kontrastli fluoroskopik usul yoki KT-sistografiya (RUG, VCUG, RPG, antegrad).
  7. Prostata va metastazlar: MRT (PI-RADS), soʻng stadiyalash uchun PSMA PET/KT yoki KT + suyak stsintigrafiyasi.
  8. Natijani klinika va laboratoriya bilan solishtiring; keyingi tekshiruvlarni kumulyativ nurlanishni hisobga olib (ALARA) rejalang.
17

Asosiy klinik xulosalar

  • Usul klinik savolga qarab tanlanadi; nurlanishsiz va oddiy usullar (UT, MRT) birinchi, ayniqsa bolalar va homiladorlarda.
  • Buyrak sanchigʻida UT birinchi, past dozali kontrastsiz KT — tosh uchun eng sezgir; KUB faqat radiokontrast toshni kuzatishda foydali; VIU asosan KT bilan almashtirilgan.
  • Yuqori xavfli gematuriyada sistoskopiya + KT-urografiya; kontrast mumkin boʻlmasa MR-urografiya yoki UT + retrograd pielografiya.
  • Prostata saratoni shubhasida avval MRT (PI-RADS); stadiyalash va residivda PSMA PET/KT yuqori sezgirlikka ega.
  • Funksional savollar (obstruksiya, nisbiy funksiya, chandiqlar) uchun MAG3 va DMSA; reflyuks uchun VCUG yoki radionuklid sistografiya; uretra uchun RUG.
  • Kontrast xavfsizligi: eGFR, allergiya, metformin, qalqonsimon bez; gadoliniy va yodli kontrast emizishni toʻxtatishni talab qilmaydi.
  • Shoshilinch holatlarda (torsiya, yuqumli obstruksiya, shikast, Fournier) tasvir davolashni kechiktirmasligi shart.
18

Bilimni tekshirish

1UT noaniq boʻlgan buyrak sanchigʻi gumonida eng sezgir usul qaysi?
  1. KUB rentgen
  2. Kontrastsiz past dozali KT
  3. Vena ichi urografiya
  4. Prostata MRT

Javob: B. Kontrastsiz past dozali KT toshni va obstruksiya belgilarini eng sezgir koʻrsatadi va muqobil tashxislarni ham aniqlaydi.

2Qaysi tosh KUB rentgenogrammasida koʻrinmaydi?
  1. Kaltsiy oksalat
  2. Struvit
  3. Sof siydik kislotasi (urat)
  4. Kaltsiy fosfat

Javob: C. Sof urat toshlari rentgen-shaffof; ular UT yoki KT da koʻrinadi.

3Skrotal rangli Doppler UT da moyakda qon oqimining yoʻqligi yoki kamayishi nimani koʻrsatadi?
  1. Moyak torsiyasini (shoshilinch holat)
  2. Epididimitni
  3. Varikotseleni
  4. Gidrotseleni

Javob: A. Torsiyada qon oqimi yoʻq yoki kamaygan; epididimitda giperemiya boʻladi. Gumon kuchli boʻlsa operatsiya kechiktirilmaydi.

4eGFR juda past (taxminan <30) yoki oʻtkir buyrak shikastlanishi bor, metformin qabul qiluvchi bemorga yodli kontrastli KT rejalashtirilgan. Odatiy tamoyil qaysi?
  1. Metformin oʻzgarishsiz davom ettiriladi
  2. Doza ikki baravar kamaytiriladi
  3. Kontrast metforminga umuman taʼsir qilmaydi
  4. Metformin kontrastdan oldin toʻxtatiladi va buyrak funksiyasi qayta baholangach tiklanadi

Javob: D. ESUR/ACR tamoyillari: eGFR juda past yoki oʻtkir shikastlanishda metformin vaqtincha toʻxtatiladi; normal funksiyada odatda shart emas.

5Bolada febril infeksiyadan keyin buyrak chandiqlarini baholash uchun qaysi usul tanlanadi?
  1. MAG3 renografiya darhol
  2. DMSA stsintigrafiya (infeksiyadan bir necha oy keyin)
  3. KUB rentgen
  4. Vena ichi urografiya

Javob: B. DMSA buyrak qobigʻi chandiqlarini koʻrsatadi; ishonchli baholash uchun infeksiyadan taxminan 4–6 oy keyin bajariladi.

6Yuqori xavfli prostata saratonini stadiyalash va biokimyoviy residiv lokalizatsiyasida sezgirligi yuqori usul qaysi?
  1. MAG3 renografiya
  2. DMSA stsintigrafiya
  3. PSMA PET/KT
  4. FDG PET (rutin)

Javob: C. PSMA PET/KT anʼanaviy tasvirdan (KT + suyak stsintigrafiyasi) sezgirroq va PSA past boʻlsa ham foydali (EAU).

·

Adabiyotlar

  • EAU Guidelines on Urolithiasis, 2024
  • EAU Guidelines on Prostate Cancer, 2024
  • EAU Guidelines on Renal Cell Carcinoma, 2024
  • EAU Guidelines on Testicular Cancer, 2024
  • EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2024
  • Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
  • Smith & Tanagho's General Urology, 19th ed., 2020

Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.

PPTX yuklab olish (523 KB)

Shu boʻlimdagi boshqa taqdimotlar

Qabulga yozilish