Dautov Androlog · Toshkent
UZ RU Qabulga yozilishYozilish

● Andrologiya · Shifokorlar uchun

Testosteron yetishmasligi (erkaklar gipogonadizmi): tashxis va davolash

Testosteron yetishmasligining taʼrifi, shakllari, sabablari, tashxisi (alomatlar va takroriy ertalabki testosteron), testosteron almashtirish terapiyasi, monitoring va fertillikni saqlash. Shifokorlar uchun.

Muallif: Davron Dautov, androlog-urolog · Toshkent

26 slayd · 464 KB · PowerPoint (.pptx)

Taqdimotning birinchi slaydi: Testosteron yetishmasligi (erkaklar gipogonadizmi): tashxis va davolash
01

Taqdimot maqsadlari

  • Testosteron yetishmasligi (erkaklar gipogonadizmi) taʼrifini va birlamchi, ikkilamchi, aralash hamda kech boshlanuvchi shakllarini farqlash.
  • Asosiy sabablarni, klinik alomatlarni va fizikal belgilarni sanab berish; differensial tashxis qatorini bilish.
  • EAU va AUA tavsiyalariga muvofiq tashxis algoritmini qoʻllash: alomatlar, takroriy ertalabki testosteron, SHBG, LH/FSH, prolaktin.
  • Testosteron almashtirish terapiyasi (TRT) shakllari, koʻrsatmalari, qarshi koʻrsatmalari va monitoringini (gematokrit, PSA, lipidlar) tushuntirish.
  • Fertillikni saqlash kerak boʻlganda muqobil yondashuvlarni (hCG, FSH, SERM, aromataza ingibitorlari) umumiy darajada bayon qilish.
02

Taʼrif, ICD-10 va klinik ahamiyat

  • Erkaklar gipogonadizmi — gipotalamus–gipofiz–moyak oʻqining bir yoki bir necha darajasidagi buzilish tufayli testosteron ishlab chiqarilishi va/yoki spermatogenez yetishmaydigan klinik sindrom (EAU).
  • AUA: testosteron yetishmasligi — androgen tanqisligiga mos doimiy alomatlar va belgilar hamda aniq past qon testosteroni bilan qoʻyiladigan klinik tashxis.
  • Tashxis faqat laborator qiymatga yoki faqat alomatlarga asoslanmaydi: mos klinika va takroriy tasdiqlangan past testosteron — ikkalasi ham shart.
  • ICD-10: E29.1 (moyak gipofunksiyasi), E23.0 (gipogonadotrop gipogonadizm, gipofiz yetishmovchiligi), Q98 (Klaynfelter sindromi va boshqa jinsiy xromosoma anomaliyalari).
  • Kech boshlanuvchi gipogonadizm (LOH) — yosh bilan bogʻliq, tipik alomatlari va past testosteroni bor keksa erkaklardagi shakl; sogʻlom qarishdagi fiziologik pasayishdan ajratiladi.
  • Yoshi bilan testosteron asta kamayadi; semizlik, 2-tip diabet, metabolik sindrom va surunkali kasalliklar bilan tez-tez birga uchraydi (tarqalish koʻrsatkichlari mezonlarga qarab farq qiladi).
03

Gipotalamus–gipofiz–moyak oʻqi va testosteron fiziologiyasi

  • Gipotalamus GnRH ni pulssimon ajratadi → gipofiz LH va FSH chiqaradi. LH Leydig hujayralarida testosteron sintezini, FSH Sertoli hujayralarida spermatogenezni (ingibin B bilan teskari aloqada) ragʻbatlantiradi.
  • Testosteron gipotalamus va gipofizga manfiy teskari aloqa beradi — bevosita va aromatlanish orqali hosil boʻlgan estradiol orqali.
  • Qonda testosteronning taxminan 98% i oqsillarga bogʻlangan: SHBG (mustahkam) va albumin (kuchsiz); biologik faol qism — erkin va albuminga bogʻlangan testosteron.
  • Sirkadiy ritm: eng yuqori daraja ertalab (yoshi ulgʻaygan sari farq kamayadi), shuning uchun qon ertalab olinadi.
  • Toʻqimalarda testosteron 5α-reduktaza orqali dihidrotestosteronga (DHT), aromataza orqali estradiolga aylanadi.
  • Moyak ichidagi testosteron qondagidan koʻp marta yuqori va spermatogenez uchun zarur; ekzogen testosteron LH/FSH ni bostirib, moyak ichidagi testosteronni va spermatogenezni kamaytiradi.
04

Gipogonadizm shakllari

ShaklMexanizmLH / FSHMisollar
Birlamchi (gipergonadotrop) Moyak (Leydig, Sertoli hujayralari) yetishmovchiligi Yuqori Klaynfelter (47,XXY), kriptorxizm, parotit orxiti, torsiya, travma, kimyo- va nurterapiya, orxiektomiya
Ikkilamchi (gipogonadotrop) Gipotalamus–gipofiz buzilishi Past yoki normaning pastki qismida Kallman sindromi, gipofiz oʻsmasi, giperprolaktinemiya, gemoxromatoz, opioidlar, anabolik steroidlar, ogʻir kasallik
Aralash Moyak va gipotalamus–gipofiz birga zararlangan Past, normal yoki biroz yuqori Keksalik, semizlik va diabet fonida, surunkali kasalliklar
Kech boshlanuvchi (LOH) Yoshga bogʻliq; birlamchi, ikkilamchi yoki aralash mexanizm Koʻpincha past yoki normal Keksa erkakda alomatlar + takroriy past testosteron; boshqa sabablar istisno qilingach
05

Sabablar va xavf omillari

  • Birlamchi: kriptorxizm va moyak atrofiyasi, Klaynfelter sindromi (47,XXY), orxit (parotit), moyak torsiyasi yoki travmasi, kimyoterapiya va radioterapiya, ikki tomonlama orxiektomiya, jigar va buyrakning ogʻir kasalliklari.
  • Ikkilamchi (tugʻma): Kallman sindromi (anosmiya + gipogonadotrop gipogonadizm), izolyatsiyalangan GnRH tanqisligi.
  • Ikkilamchi (orttirilgan): gipofiz va gipotalamus oʻsmalari (prolaktinoma), infiltrativ jarayonlar, bosh jarohati, nur terapiyasi, gemoxromatoz, giperprolaktinemiya.
  • Funksional sabablar: semizlik, metabolik sindrom, 2-tip diabet, uyqu apnoesi, surunkali kasalliklar, keskin ozish va kaloriya tanqisligi.
  • Dorilar: opioidlar, glyukokortikoidlar, anabolik-androgen steroidlar, GnRH analoglari (androgen deprivatsiyasi), ketokonazol, antiandrogenlar.
  • Anabolik steroidlarni suiisteʼmol qilish tez uchraydigan funksional ikkilamchi gipogonadizm sababi: endogen testosteron va spermatogenez bostiriladi.
  • Faqat yosh gipogonadizm tashxisini qoʻymaydi: alomatlar va laborator tasdiq kerak.
06

Klinik koʻrinish: alomatlar va belgilar

  • Jinsiy alomatlar (eng xos): libidoning pasayishi, ertalabki va spontan erektsiyalarning kamayishi, erektil disfunksiya; eyakulyat hajmi kamayishi mumkin.
  • Nojinsiy alomatlar: charchoq, kayfiyat pasayishi, asabiylashish, diqqat va xotira buzilishi, uyqu buzilishi, issiqlik toʻlqinlari (ogʻir hollarda).
  • Obyektiv belgilar: mushak massasi va kuchining kamayishi, markaziy semizlik, tana va yuz tuklarining kamayishi, ginekomastiya, moyaklarning kichik va yumshoq boʻlishi.
  • Uzoq muddatli oqibatlar: suyak zichligining pasayishi (osteopeniya, osteoporoz), yengil normositar anemiya, metabolik oʻzgarishlar.
  • Balogʻatgacha boshlansa: balogʻatning kechikishi, evnuxoid tana nisbati, tashqi jinsiy aʼzolarning kam rivojlanishi.
  • Alomatlar nospetsifik: soʻrovnomalar (ADAM, AMS) skrining uchun ishlatiladi, ammo tashxis qoʻymaydi.
07

Laborator tashxis: qoidalar va chegaralar

  • Umumiy testosteronni (total T) ertalab (taxminan 07:00–11:00) oʻlchang; kamida ikki alohida kunda takrorlang (EAU, AUA).
  • Chegara: EAU — umumiy T ~12 nmol/L (≈350 ng/dL) dan past boʻlsa davolashni koʻrib chiqish mumkin; AUA 2018 — umumiy T <300 ng/dL (≈10,4 nmol/L). Aniq chegara usul va laboratoriyaga bogʻliq.
  • Chegaraviy qiymatlarda yoki SHBG oʻzgargan holatlarda (semizlik, diabet — past; qarilik, jigar kasalligi, gipertireoz — yuqori) SHBG ni oʻlchab, erkin testosteronni hisoblang (Vermeulen) yoki muvozanatli dializ bilan aniqlang.
  • Oʻtkir kasallik, ogʻir stress, keskin ozish va baʼzi dorilar paytida natija notoʻgʻri past boʻlishi mumkin; usul sifati ham muhim.
  • Past T tasdiqlansa: LH va FSH (birlamchi va ikkilamchini ajratish), prolaktin (ayniqsa libido past va LH past boʻlsa), kerak boʻlsa TSH, ferritin va transferrin saturatsiyasi (gemoxromatoz).
  • Qoʻshimcha: gemoglobin/gematokrit, PSA (≥40 yosh) va DRE, HbA1c, lipidlar; fertillik istagi boʻlsa — davolashdan oldin spermogramma; uzoq davom etgan boʻlsa — DXA.
  • Klaynfelter shubhasi (kichik qattiq moyaklar, yuqori LH/FSH) — karyotip; ikkilamchi shaklda juda past T, yuqori prolaktin, bosh ogʻrigʻi yoki koʻrish buzilishi boʻlsa — gipofiz MRT.
08

Laborator natijalarni talqin qilish

Umumiy TLH / FSHTalqinKeyingi qadam
Past (takroriy) Yuqori Birlamchi gipogonadizm Karyotip (shubha boʻlsa), sabab izlash, fertillik masalasi, davolash
Past (takroriy) Past yoki normaning pastki qismida Ikkilamchi gipogonadizm Prolaktin, TSH, ferritin; dorilarni koʻrib chiqish; kerak boʻlsa gipofiz MRT
Past + prolaktin yuqori Past Giperprolaktinemiya (prolaktinoma, dorilar) Prolaktinni takrorlash, gipofiz MRT, endokrinolog
Chegaraviy (≈8–12 nmol/L) Turlicha Noaniq; SHBG taʼsiri mumkin SHBG va erkin T; takroriy oʻlchash; alomatlarga qarab qaror
Normal Yuqori Kompensatsiyalangan (subklinik) gipogonadizm Kuzatuv; testosteron odatda belgilanmaydi
Normal Normal Alomatlar boshqa sabab bilan Differensial tashxis: depressiya, apnoe, qalqonsimon bez va boshqalar
09

Differensial tashxis va yondosh holatlar

  • Depressiya va xavotir buzilishlari alomatlari bilan oʻxshash; ikkalasi birga ham uchraydi.
  • Obstruktiv uyqu apnoesi va surunkali uyqu yetishmasligi charchoq va libidoni pasaytiradi, testosteronni ham kamaytiradi.
  • Gipotireoz va gipertireoz, Kushing sindromi, giperprolaktinemiya, anemiya, surunkali jigar va buyrak kasalliklari.
  • Dorilar: opioidlar, glyukokortikoidlar, antidepressantlar, antiandrogenlar, 5α-reduktaza ingibitorlari (libido va erektsiyaga taʼsir), anabolik steroidlar.
  • Erektil disfunksiya koʻpincha qon tomir, neyrogen yoki psixogen sabablarga bogʻliq va testosteron normal boʻlsa ham uchraydi.
  • Semizlik va metabolik sindrom testosteronni pasaytiradi (funksional shakl); vazn kamayishi bilan qisman tiklanishi mumkin.
  • Kuchli stress, haddan tashqari mashq, alkogol va giyohvand moddalar.
10

Algoritm: gumon qilingan testosteron yetishmasligida tashxis

  1. Anamnez: libido, erektsiyalar, charchoq, kayfiyat, uyqu; dorilar (opioidlar, steroidlar), jarrohlik va travma, balogʻat tarixi, fertillik rejalari.
  2. Obyektiv: BMI, bel aylanasi, ginekomastiya, tana tuklari, moyak hajmi va konsistensiyasi, prostata (DRE), arterial bosim.
  3. Ertalab (07:00–11:00) umumiy testosteron; past boʻlsa kamida bir marta takrorlang (oʻtkir kasallik paytida emas).
  4. Chegaraviy yoki SHBG oʻzgargan boʻlsa — SHBG va erkin testosteron.
  5. Past T tasdiqlansa — LH, FSH, prolaktin; kerak boʻlsa TSH, ferritin va transferrin saturatsiyasi, HbA1c.
  6. Shaklni aniqlang: birlamchi (LH/FSH yuqori) yoki ikkilamchi (past/normal); koʻrsatma boʻlsa karyotip yoki gipofiz MRT.
  7. Qaytar omillarni davolang; fertillik istagi boʻlsa spermogramma va maxsus yondashuv.
  8. TRT oldidan: gematokrit, PSA/DRE, lipidlar; qarshi koʻrsatmalarni istisno qiling va xavf–foydani bemor bilan muhokama qiling.
11

Davolash tamoyillari

  • Maqsad: alomatlarni yengillashtirish, jinsiy funksiya, mushak va suyak holatini yaxshilash; ikkilamchi va funksional shakllarda avval sababga taʼsir qilish.
  • Hayot tarzi: semizlarda vazn kamayishi, jismoniy faollik, uyqu va alkogolni cheklash testosteronni birmuncha oshirib, metabolik xavfni kamaytiradi.
  • Sababni davolash: opioid yoki steroidni bekor qilish/kamaytirish, uyqu apnoesini davolash, diabet va qalqonsimon bez kasalligini nazorat qilish, prolaktinomani dopamin agonistlari bilan davolash.
  • TRT alomatlar va takroriy tasdiqlangan past testosteron boʻlsa hamda fertillik rejasi boʻlmasa koʻrsatiladi (EAU, AUA).
  • Maqsad — qon testosteronini fiziologik (oʻrta meʼyoriy) oraliqda ushlash; dozani ortiqcha oshirish foyda bermaydi, xavfni oshiradi.
  • TRT dan kutiladigan foyda: libido va erektsiyalar yaxshilanishi, kayfiyat va energiyaning yengil–oʻrtacha oshishi, mushak massasi va suyak zichligi; PDE5 ingibitori bilan birga samara kuchayishi mumkin.
  • 3–6 oy ichida alomatlar yaxshilanmasa, tashxis va davolash maqsadini qayta koʻrib chiqing.
12

Testosteron almashtirish terapiyasi shakllari

ShaklQoʻllashAfzalliklariKamchiliklari va xavflar
Mushak ichiga, qisqa taʼsirli efirlar (enantat, tsipionat) Odatda 1–2 haftada bir Arzon; dozani sozlash oson Eng yuqori va eng past darajalar tebranishi (kayfiyat, energiya); eritrotsitoz xavfi nisbatan koʻproq
Mushak ichiga, uzun taʼsirli undekanoat Dastlabki yuklamadan keyin taxminan 10–14 haftada bir Barqaror daraja; kam yuboriladi Kam uchraydigan oʻpka yogʻ mikroemboliyasi va anafilaksiya (kuzatuv); taʼsirini tezda toʻxtatib boʻlmaydi
Teri geli Kuniga bir marta Fiziologik kunlik ritmga yaqin; dozani sozlash oson Boshqalarga (ayol, bola) teri orqali oʻtish xavfi; teri tirnashishi
Teri plastiri Kuniga bir marta Barqaror darajalar Teri reaksiyalari koʻp uchraydi
Ichiladigan undekanoat Kuniga 2 marta, ovqat bilan Qulay shakl Arterial bosim oshishi mumkin; darajalar tebranadi; bosimni nazorat qilish kerak
Teri ostiga implantlar (pellet) Taxminan 3–6 oyda bir (baʼzi mamlakatlarda) Uzoq taʼsir Kichik jarrohlik muolajasi: infeksiya, implantning chiqib ketishi; kam qoʻllanadi
13

TRT monitoringi

  • Baholash jadvali (umumiy): boshlangandan 3, 6 va 12 oy, keyin yiliga bir marta — alomatlar, nojoʻya taʼsirlar, testosteron, gematokrit, PSA va DRE.
  • Testosteron darajasi: maqsad — oʻrta meʼyoriy oraliq; namuna vaqti shaklga bogʻliq (mushak ichiga yuboriladigan shakllarda doza oraligʻining oʻrtasi yoki oxirida; gelda dozadan bir necha soat keyin).
  • Gematokrit/gemoglobin: Hct >54% boʻlsa davolashni vaqtincha toʻxtating yoki dozani kamaytiring, sababni (apnoe, chekish, yuqori doza) izlang, shaklni almashtirish yoki flebotomiyani koʻrib chiqing.
  • PSA va DRE: boshlashdan oldin va nazorat paytida (EAU, AUA); PSA keskin oshsa (masalan, 12 oyda >1,4 ng/mL) yoki >4 ng/mL boʻlsa — urologik baholash.
  • Lipidlar, HbA1c, arterial bosim, vazn; boshlanishda suyak zichligi past boʻlsa — DXA ni davriy takrorlash.
  • Natija boʻlmasa: qabul qilish tartibini tekshiring, shaklni almashtiring, tashxisni qayta koʻrib chiqing.
  • Bemorga: TRT odatda uzoq muddatli; toʻxtatilsa endogen ishlab chiqarish sekin tiklanadi, alomatlar qaytishi mumkin.
14

Qarshi koʻrsatmalar va ehtiyot choralari

  • Asosiy qarshi koʻrsatmalar: faol (davolanmagan) prostata raki; erkaklarda koʻkrak bezi raki; Hct >54%; fertillikni saqlash istagi. Davolangan prostata raki — faqat onkourolog bilan kelishilgan holda.
  • Ehtiyotkorlik: davolanmagan ogʻir uyqu apnoesi; nazorat qilinmagan yurak yetishmovchiligi; yaqinda (taxminan 3–6 oy) miokard infarkti yoki insult; tromboemboliya anamnezi; ogʻir LUTS.
  • PSA oshgan yoki prostatada tugun aniqlangan boʻlsa — avval urologik tekshiruv.
  • 17α-alkillangan peroral androgenlar (metiltestosteron) jigarga zarar beradi — TRT uchun tavsiya etilmaydi.
  • Anabolik steroid qabul qilayotgan erkaklarda yoki kontratseptiv sifatida testosteron qoʻllash koʻrsatma emas.
  • Fertillik: TRT gonadotropinlarni bostirib, sperma sonini keskin kamaytiradi (koʻpincha azoospermiya) — davolashdan oldin muhokama qiling; tiklanish bir necha oy davom etishi mumkin.
15

TRT xavflari va xavfsizlik maʼlumotlari

  • Eritrotsitoz (gematokritning oshishi) — eng tez-tez uchraydigan nojoʻya taʼsir; mushak ichiga yuboriladigan shakllarda va keksalarda koʻproq.
  • Spermatogenezning bostirilishi, moyak hajmining kamayishi, bepushtlik; ginekomastiya va mastalgiya (aromatlanish), akne, yogʻli teri, suyuqlik ushlanishi.
  • Uyqu apnoesi yomonlashishi mumkin; venoz tromboembolik hodisalar xavfi haqida ehtiyotkorlik (ayniqsa eritrotsitozda).
  • Prostata: TRT prostata raki chaqirishi isbotlanmagan, lekin mavjud saratonni qoʻzgʻatishi mumkin; PSA va DRE nazorati shart. Koʻpchilikda BPH-LUTS yomonlashmaydi.
  • Yurak–qon tomir: yirik tadqiqotda (TRAVERSE, 2023) yuqori xavfli gipogonad erkaklarda yirik yurak–qon tomir hodisalari ortmadi; boʻlmacha fibrillyatsiyasi, buyrak shikastlanishi va oʻpka emboliyasi biroz koʻproq edi.
  • Teri geli oila aʼzolariga (ayollar, bolalar) tasodifan oʻtishi mumkin: gelni surtgach qoʻllarni yuvish, joyni yopish.
  • Suprafiziologik dozalardagi anabolik steroidlar TRT emas: ular spermatogenez, jigar, lipidlar va yurakka jiddiy zarar beradi.
16

Fertillikni saqlash: hCG, FSH, SERM va aromataza ingibitorlari

  • Muammo: ekzogen testosteron LH/FSH ni bostirib, spermatogenezni kamaytiradi — fertillikni xohlovchi erkaklarda TRT berilmaydi.
  • Ikkilamchi (gipogonadotrop) gipogonadizm va fertillik istagi: gonadotropin terapiyasi — hCG (LH vazifasini bajaradi, Leydig hujayralarini ragʻbatlantiradi), kerak boʻlsa FSH (rekombinant yoki hMG) qoʻshiladi (EAU).
  • SERM (klomifen, tamoksifen) gipotalamus–gipofizda estrogen retseptorlarini bloklab LH/FSH va endogen testosteronni oshiradi; ikkilamchi yoki funksional shaklda off-label qoʻllanadi, dalillar cheklangan.
  • Aromataza ingibitorlari (anastrozol, letrozol) estradiol sintezini kamaytirib T/E2 nisbatini oshiradi; estradiol yuqori yoki nisbat past boʻlganda off-label; suyak zichligi pasayishi xavfi bor.
  • Birlamchi moyak yetishmovchiligida (gonadotropinlar allaqachon yuqori) hCG va SERM samarasiz; fertillik uchun maxsus yondashuv — androlog, baʼzan mikro-TESE (masalan, Klaynfelter sindromida).
  • Davolashni androlog yoki endokrinolog bilan birga rejalashtiring, spermogramma bilan nazorat qiling.
17

Asosiy klinik xulosalar

  • Tashxis = mos alomatlar + kamida ikki marta ertalabki past umumiy testosteron; faqat laborator qiymat yoki faqat alomatlar yetarli emas.
  • Chegara: EAU ~12 nmol/L (≈350 ng/dL), AUA 300 ng/dL (≈10,4 nmol/L); chegaraviy holatda SHBG va erkin testosteronni baholang.
  • LH/FSH shaklni belgilaydi: yuqori — birlamchi, past yoki normal — ikkilamchi; prolaktin va sabab izlash (gemoxromatoz, gipofiz oʻsmasi, dorilar).
  • Avval qaytar sabablarni (semizlik, apnoe, opioidlar, diabet) davolang; TRT — tasdiqlangan simptomatik gipogonadizmda va fertillik rejasi boʻlmaganda.
  • TRT davomida: gematokrit (>54% — toʻxtatish yoki kamaytirish), PSA/DRE, lipidlar, arterial bosim; baholash 3, 6, 12 oyda, keyin yiliga.
  • Qarshi koʻrsatmalar: faol prostata raki, koʻkrak bezi raki, Hct >54%, fertillik istagi.
  • Fertillik saqlanishi kerak boʻlsa TRT oʻrniga hCG ± FSH yoki SERM/aromataza ingibitorlari (off-label) — androlog nazoratida.
18

Oʻzini tekshirish

1Takroriy ertalabki umumiy testosteron past, LH va FSH yuqori. Eng ehtimoliy tashxis?
  1. Birlamchi gipogonadizm
  2. Ikkilamchi gipogonadizm
  3. Kompensatsiyalangan gipogonadizm
  4. Izolyatsiyalangan giperprolaktinemiya

Javob: A. Past T bilan yuqori LH/FSH moyakning birlamchi yetishmovchiligini bildiradi (masalan, Klaynfelter sindromi).

2Fertillikni saqlashni xohlaydigan, ikkilamchi gipogonadizmli erkakda qaysi yondashuv mos?
  1. Teri geli bilan testosteron
  2. Mushak ichiga testosteron undekanoat
  3. hCG (± FSH) yoki SERM
  4. Anabolik steroidlar

Javob: C. Ekzogen testosteron spermatogenezni bostiradi; gonadotropinlar yoki SERM endogen ishlab chiqarishni va spermatogenezni qoʻllab-quvvatlaydi.

3TRT paytida qaysi gematokrit qiymatida davolashni vaqtincha toʻxtatish yoki dozani kamaytirish kerak?
  1. Hct >45%
  2. Hct >50%
  3. Hct >54%
  4. Hct >60%

Javob: C. Hct >54% eritrotsitoz xavfini bildiradi; sabab izlanadi, doza kamaytiriladi yoki davolash toʻxtatiladi.

4Quyidagilardan qaysi biri testosteron almashtirish terapiyasiga qarshi koʻrsatma?
  1. Faol (davolanmagan) prostata raki
  2. 2-tip qandli diabet
  3. Semizlik
  4. Yengil depressiya

Javob: A. Faol prostata raki — qarshi koʻrsatma; diabet va semizlik esa funksional gipogonadizm sababi boʻlib, TRT ga toʻsiq emas.

5SHBG ortgan keksa erkakda umumiy T chegaraviy. Qaysi koʻrsatkich biologik faol testosteronni aniqroq baholaydi?
  1. PSA
  2. Hisoblangan erkin testosteron
  3. Prolaktin
  4. Gematokrit

Javob: B. SHBG umumiy T ni oʻzgartiradi; erkin T (Vermeulen formulasi yoki muvozanatli dializ) biologik faol qismni aniqroq koʻrsatadi.

·

Adabiyotlar

  • EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
  • AUA Testosterone Deficiency, 2018
  • AUA/ASRM Male Infertility, 2020
  • Williams Textbook of Endocrinology, 14th ed., 2020
  • Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
  • Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 14th ed., 2020
  • ICD-10 (WHO)

Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.

PPTX yuklab olish (464 KB)

Shu boʻlimdagi boshqa taqdimotlar

Qabulga yozilish