- Erkaklarda gipoaktiv jinsiy istak buzilishini (DSM-5, ICD-11, ICD-10) taʼriflash va normal farqlardan ajratish
- Libido pasayishining biopsixoijtimoiy sabablarini (endokrin, ruhiy, dori, surunkali kasallik, munosabat) tizimlashtirish
- Jinsiy anamnez, savolnomalar, dorilarni qayta koʻrib chiqish va endokrin tekshiruvni bosqichma-bosqich qoʻllash
- Testosteron terapiyasi koʻrsatmalarini, prolaktinoma, tireoid kasalliklari va psixoseksual yondashuvni asoslash
- Keng tarqalgan xatolarni (qoʻshimchalar, keraksiz testosteron) bilish va mutaxassisga yuborish mezonlarini qoʻllash
- Erkaklarda gipoaktiv jinsiy istak buzilishi (male hypoactive sexual desire disorder, HSDD) — jinsiy fantaziyalar va jinsiy faoliyatga istakning doimiy yoki takroriy yetishmasligi yoki yoʻqligi.
- DSM-5: taxminan kamida 6 oy davom etadi, klinik jihatdan sezilarli iztirob keltiradi, yosh va hayot sharoitini hisobga olib baholanadi; boshqa ruhiy kasallik, munosabat mojarosi, modda yoki dori taʼsiri, tibbiy holat bilan yaxshiroq izohlanmasligi kerak.
- ICD-10: F52.0 (jinsiy istak yetishmasligi yoki yoʻqolishi). ICD-11 da erkak va ayol uchun umumiy tashxis — jinsiy istak disfunksiyasi (hypoactive sexual desire dysfunction).
- Past istak oʻz-oʻzidan kasallik emas: iztirob yoki munosabatga zarar boʻlmasa, bu normal farq boʻlishi mumkin (masalan, aseksuallik, yoshga bogʻliq pasayish).
- Tasnif: umrbod yoki orttirilgan; umumlashgan yoki vaziyatli (faqat sherik bilan yoki faqat maʼlum sharoitda). Bu sababni izlashni yoʻnaltiradi.
- Spontan va javobli (responsive) istak: yoshi kattaroq erkaklarda istak koʻpincha ragʻbatlantirishdan keyin paydo boʻladi; bu oʻzi buzilish emas.
- Boshqa jinsiy disfunksiyalar (ED, erta yoki kechikkan ejakulyatsiya) istakni ikkilamchi pasaytirishi mumkin; ular ham baholanadi.
03
Epidemiologiya va istak fiziologiyasi
- Past jinsiy istak keng tarqalgan shikoyat; yosh bilan koʻpayadi va koʻpincha tibbiy yoki psixologik omillar bilan bogʻliq. Tarqalish koʻrsatkichlari taʼrifga qarab keskin farq qiladi.
- Markaziy boshqaruv: gipotalamus (medial preoptik soha), limbik tizim, prefrontal korteks. Dopamin istakni kuchaytiradi; serotonin va prolaktin tormozlovchi taʼsir koʻrsatadi.
- Androgenlar (testosteron va uning estradiolga aylanishi) markaziy ravishda istakni qoʻllab-quvvatlaydi; taʼsir «boʻsagʻa» xususiyatiga ega: boʻsagʻadan past darajada istak pasayadi, undan yuqorida qoʻshimcha testosteron istakni deyarli oshirmaydi.
- Istak oʻzgaruvchan: stress, uyqu, charchoq, munosabat sifati va yangilik unga taʼsir qiladi.
- Istak, qoʻzgʻalish (ereksiya) va orgazm alohida, ammo oʻzaro bogʻliq jarayonlar: ED qochish xulqi orqali istakning ikkilamchi pasayishiga olib kelishi mumkin.
- Past istak baʼzan tizimli kasallikning (gipogonadizm, gipofiz oʻsmasi, depressiya, diabet) birinchi belgisi boʻlishi mumkin.
04
Biopsixoijtimoiy sabablar
| Guruh | Misollar | Mexanizm |
| Endokrin | Gipogonadizm, giperprolaktinemiya, gipo- va gipertireoz, Kushing sindromi, akromegaliya | Androgen tanqisligi yoki gormonal muvozanat buzilishi; prolaktin istakni tormozlaydi |
| Ruhiy salomatlik | Depressiya, xavotir, surunkali stress, PTSD, charchoq | Ragʻbat va zavq kamayishi (anhedoniya), eʼtibor va energiya pasayishi |
| Dorilar va moddalar | SSRI, antipsixotiklar, antiandrogenlar, 5-ARI, opioidlar, alkogol, anabolik steroidlar | Gormonal bostirish, serotonin ↑, prolaktin ↑ yoki sedasiya |
| Surunkali kasalliklar | Diabet, semizlik, uyqu apnoesi, buyrak yoki jigar kasalligi, yurak yetishmovchiligi, OIV, ogʻriq | Gipogonadizm, charchoq, yalligʻlanish, umumiy holsizlik |
| Turmush tarzi | Uyqu yetishmasligi, harakatsizlik, koʻp alkogol, chekish, giyohvandlik | Testosteron va energiyaning pasayishi |
| Munosabat va ijtimoiy | Mojaro, yaqinlik yetishmasligi, sherik disfunksiyasi, travma, madaniy taqiqlar | Vaziyatli istak pasayishi, qochish xulqi |
05
Istakni pasaytiruvchi dori guruhlari
| Guruh | Misollar (INN) | Amaliy yondashuv |
| Antidepressantlar (SSRI, SNRI) | Sertralin, paroksetin, fluoksetin, venlafaksin | Doza kamaytirish yoki almashtirish (masalan, bupropion, mirtazapin); birdan toʻxtatmang |
| Antipsixotiklar | Risperidon, haloperidol | Prolaktin ↑ → istak ↓; prolaktin-neytral dori haqida psixiatr bilan kelishing |
| Antiandrogenlar va GnRH preparatlari | Siproteron, bikalutamid, GnRH agonistlari | Testosteron taʼsiri yoki sintezi bostiriladi; kutilgan taʼsir haqida oldindan ogohlantiring |
| 5-alfa-reduktaza ingibitorlari | Finasterid, dutasterid | Istak va ereksiya pasayishi mumkin; muqobil davo, axborotli rozilik |
| Opioidlar | Morfin, metadon, tramadol (uzoq qabul) | Opioid keltirib chiqargan androgen tanqisligi; doza kamaytirish, testosteronni baholash |
| Antigipertenziv dorilar | Beta-blokatorlar, tiazidlar, spironolakton, klonidin | Istak va ereksiya pasayishi; boshqa guruhga almashtirishni koʻrib chiqing |
| Boshqalar | Fermentni induksiyalovchi antiepileptiklar, benzodiazepinlar, ketokonazol, alkogol, kannabis | SHBG ↑ yoki sedasiya; individual baholash |
- Istak: qachon boshlandi (umrbod yoki orttirilgan), hamma vaziyatda yoki faqat sherik bilan, fantaziyalar va masturbatsiya bormi — psixogen va organik sababni ajratishga yordam beradi.
- Spontan istak va ertalabki ereksiyalar: saqlangan boʻlsa androgen tanqisligi ehtimoli kamayadi, lekin inkor qilinmaydi.
- Boshqa jinsiy funksiyalar: ereksiya, ejakulyatsiya, orgazm — ED yoki ejakulyator buzilish istakni ikkilamchi pasaytirishi mumkin.
- Gipogonadizm alomatlari: charchoq, mushak kuchi pasayishi, kayfiyat oʻzgarishi, tana tuklari kamayishi, ginekomastiya, issiq toʻlqinlari.
- Gipofiz alomatlari: bosh ogʻrigʻi, koʻruv maydoni buzilishi, galaktoreya.
- Dorilar va moddalar: retseptli va retseptsiz dorilar, qoʻshimchalar, alkogol, nikotin, giyohvandlik, anabolik steroidlar (toʻxtatganidan keyin ham).
- Ruhiy holat, uyqu, ish yuki, travma; surunkali kasalliklar va ogʻriq.
- Munosabat: sherik bilan sifat, mojaro, sherik funksiyasi, istaklar nomuvofiqligi, farzand koʻrish bosimi; bemorning iztirobi va maqsadi.
07
Obyektiv koʻrik va savolnomalar
- Obyektiv: BMI, bel aylanasi, qon bosimi; ikkilamchi jinsiy belgilar (tana tuklari), ginekomastiya, galaktoreya; qalqonsimon bez; gipofiz makroadenomasi gumon qilinsa koʻruv maydoni.
- Jinsiy aʼzolar: moyaklar hajmi va zichligi (kichik, yumshoq — gipogonadizm), penis (Peyroni plakalari), yoshga qarab prostata.
- Surunkali kasallik belgilari (jigar, buyrak, yurak, oʻpka) va uyqu apnoesi xavf omillari.
- Validatsiyalangan savolnomalar (umumiy darajada): IIEF (istak domeni), Sexual Desire Inventory; kayfiyat uchun PHQ-9, xavotir uchun GAD-7. ADAM va AMS gipogonadizm skrining uchun sezgir, lekin aniqligi past.
- Savolnomalar tashxis qoʻymaydi: intervyuni toʻldiradi va dinamikani kuzatishga yordam beradi.
- Depressiya va oʻz joniga qasd fikrlari borligini soʻrang; xavf boʻlsa shoshilinch mutaxassisga yuboring.
- Imkon boʻlsa, bemor roziligi bilan sherik bilan alohida suhbat foydali.
| Tahlil | Nima uchun | Talqin |
| Umumiy testosteron (ertalab) | Gipogonadizmni tasdiqlash | Ertalab ikki marta; past boʻlsa LH/FSH bilan davom eting |
| SHBG, erkin T (hisoblangan) | Chegaraviy T yoki SHBG oʻzgargan holatlar | Semizlik, diabet, gipotireoz — SHBG ↓; qarilik, gipertireoz, sirroz, antiepileptiklar — SHBG ↑ |
| LH, FSH | Birlamchi va ikkilamchi gipogonadizmni ajratish | LH/FSH ↑ — testikulyar; past yoki normal + T past — gipotalamo-gipofizar |
| Prolaktin | Giperprolaktinemiyani aniqlash | Past T/LH, galaktoreya, bosh ogʻrigʻi, antipsixotik; yuqori boʻlsa takrorlang |
| TSH | Tireoid disfunksiyasi | Anomal boʻlsa erkin T4; davolash istakni tiklashi mumkin |
| Glyukoza/HbA1c, lipidlar | Diabet va metabolik sindrom | Gipogonadizm, ED va past istak bilan bogʻliq |
| Hb/Ht, PSA | Testosteron terapiyasidan oldin | Yuqori Ht va prostata saratoni gumoni qarshi koʻrsatma |
| Ferritin, transferrin; jigar, buyrak, D vitamini | Ikkilamchi gipogonadizm va surunkali kasalliklar sabablari | Koʻrsatma boʻyicha; temir toʻplanishi (gemoxromatoz) ni inkor qiling |
09
Testosteron talqini va chegaralar
- Ertalab (taxminan 7–11 soat) olingan umumiy testosteron ikki marta tasdiqlanadi; oʻtkir kasallik, uyqusizlik, notoʻgʻri vaqt natijani buzadi.
- AUA 2018: umumiy T <300 ng/dL (≈10,4 nmol/L) — maqbul chegara. EAU: ~12 nmol/L dan past boʻlsa davolash koʻrib chiqilishi mumkin, ~8 nmol/L dan pastda koʻpincha aniq tanqislik. Chegaralar usul va laboratoriyaga bogʻliq.
- Chegaraviy qiymatlarda SHBG va erkin testosteron, takroriy oʻlchash va alomatlarga qarab qaror qilinadi.
- Yuqori doza biotin (B7 vitamini) baʼzi immunoanalizlarda testosteron natijasini buzishi mumkin: tahlildan oldin qabulni toʻxtating.
- Testosteron past boʻlsa-yu, istak pasayishi boshqa sabab bilan ham bogʻliq boʻlishi mumkin (depressiya, munosabat): laborator qiymat alomatlar bilan birga baholanadi.
- Normal testosteron istak buzilishini inkor qilmaydi, lekin bunday erkaklarda testosteron terapiyasi samara bermaydi.
- LH/FSH ↑ — birlamchi; LH/FSH past yoki normal + T past — ikkilamchi: prolaktin, gipofiz MRT, temir, dori taʼsiri (opioid, steroid).
10
Libido pasayishini baholash algoritmi
- Shikoyatni aniqlang: iztirob bormi? Umrbod yoki orttirilgan, umumlashgan yoki vaziyatli; sherik holati.
- Dorilar va moddalarni qayta koʻrib chiqing (SSRI, antipsixotiklar, antiandrogenlar, 5-ARI, opioidlar, alkogol, steroidlar).
- Depressiya, xavotir, stress, uyqu va munosabatni baholang (PHQ-9, GAD-7, intervyu); ED va boshqa jinsiy disfunksiyalarni aniqlang.
- Koʻrik: BMI, ikkilamchi belgilar, moyaklar, ginekomastiya, galaktoreya, koʻruv maydoni.
- Laboratoriya: ertalabki umumiy T (ikki marta), SHBG, LH/FSH, prolaktin, TSH, glyukoza/HbA1c, lipidlar — koʻrsatma boʻyicha.
- T past + alomat: LH/FSH bilan birlamchi va ikkilamchi shaklni ajrating; prolaktin yuqori boʻlsa gipofiz MRT, endokrinolog.
- T normal: psixoseksual, munosabat va turmush tarzi omillari ustida ishlang.
11
Davolash: sababni bartaraf etish
- Dori sababi: iloji boʻlsa dozani kamaytirish yoki almashtirish; bemor retseptni oʻzboshimchalik bilan toʻxtatmasin, retsept yozuvchi bilan kelishsin.
- Prolaktinoma: dopamin agonistlari (kabergolin — birinchi qator); prolaktin va koʻpincha testosteron normallashadi. Makroadenomada MRT, koʻruv maydoni, endokrinolog yoki neyroxirurg.
- Gipo- yoki gipertireoz: asosiy kasallikni davolash; eutireoz erishilgach istak koʻpincha tiklanadi.
- Depressiya va xavotir: psixoterapiya (KBT) yoki jinsiy nojoʻya taʼsiri kam antidepressantga almashtirish; davolanmagan depressiyaning oʻzi istakni pasaytiradi.
- Surunkali kasalliklar: diabet, semizlik, uyqu apnoesi (CPAP), yurak, buyrak va jigar kasalliklarini optimal nazorat qilish.
- Opioid keltirib chiqargan androgen tanqisligi: opioid dozasini kamaytirish yoki almashtirish; zarur boʻlsa testosteron.
- Birlamchi gipogonadizm sababi (Klaynfelter, orxit, ximioterapiya) — androlog yoki endokrinolog; ogʻir ikkilamchi gipogonadizmda gipofiz MRT, temir almashinuvi va boshqa gipofiz gormonlari.
12
Testosteron terapiyasi: qachon va qachon yoʻq
- Koʻrsatma: alomatlar (past istak, ED, charchoq va boshqalar) + ertalab ikki marta tasdiqlangan past testosteron. Faqat past istak yoki faqat laborator qiymat yetarli emas.
- Kutiladigan foyda: testosteroni past erkaklarda istak va jinsiy faollik oʻrtacha yaxshilanadi; normal testosteronli erkaklarda foyda isbotlanmagan.
- Natijani taxminan 3–6 oydan keyin baholang; foyda boʻlmasa davom ettirish shart emas, boshqa sababni izlang.
- Shakllari: transdermal gel yoki uzun taʼsirli inyeksiya; doza individual, maqsad — oʻrta-normal diapazon.
- Qarshi koʻrsatmalar: fertillik istagi (spermatogenezni bostiradi), prostata yoki koʻkrak bezi saratoni, yuqori Ht, ogʻir davolanmagan uyqu apnoesi, nazoratsiz yurak yetishmovchiligi, yaqinda yurak xuruji yoki insult.
- Nazorat: Ht, PSA (yoshga mos), lipidlar, alomatlar; ginekomastiya va suyuqlik tutilishiga eʼtibor bering.
- Fertillikni xohlovchi gipogonadotrop gipogonadizmda testosteron emas, gonadotropinlar yoki antiestrogenlar (mutaxassis) qoʻllanadi.
- Anabolik steroid ishlatgan erkakda gipogonadizm uzoq vaqt saqlanishi mumkin: tashxis uchun toʻxtatgandan keyin qayta baholang.
13
Psixoseksual terapiya va turmush tarzi
- Psixoseksual terapiya (KBT, sensorli fokuslash / sensate focus, mindfulness): kutilmalar, qochish xulqi, salbiy fikrlar va jinsiy ssenariylar ustida ishlash.
- Juftlik terapiyasi: muloqot, yaqinlik, istaklar nomuvofiqligi, mojaro; sherikni jarayonga jalb qilish.
- Taʼlim: istak normada oʻzgaruvchan; yoshga qarab javobli istak mumkin; «erkak doim tayyor» degan notoʻgʻri tasavvurni tuzatish.
- Turmush tarzi: jismoniy faollik, semizlikda vazn kamaytirish, yetarli uyqu, alkogol va chekishni cheklash, stressni boshqarish.
- Uyqu apnoesini tekshiring (xurrak, kunduzgi uyquchanlik).
- Erkaklarda HSDD uchun tasdiqlangan maxsus dori yoʻq; PDE5 ingibitorlari istakni emas, ereksiyani yaxshilaydi (ED boʻlsa foydali).
- Ikkilamchi ED yoki ejakulyator buzilish boʻlsa, shuni ham davolang: istak koʻpincha tiklanadi.
- Natijani taxminan 3 oy atrofida baholang; samara boʻlmasa qayta baholang va mutaxassisga yuboring.
14
Davolash yondashuvi algoritmi
- Xavfsizlikni tekshiring: depressiya yoki oʻz joniga qasd fikrlari, gipofiz makroadenomasi alomatlari — shoshilinch yuboring.
- Qaytar sabablarni bartaraf eting: dorilar, alkogol va moddalar, uyqu, stress, surunkali kasalliklar.
- Endokrin sabab bormi: prolaktinoma → dopamin agonisti; tireoid → davolash; gipogonadizm → sababga qarab.
- Testosteron past + alomat + fertillik istagi yoʻq → testosteron terapiyasi; fertillik istagida — gonadotropin yoki antiestrogen yondashuvi (mutaxassis).
- Testosteron normal yoki omillar bartaraf etilgan, istak past: psixoseksual yoki juftlik terapiyasi.
- 3–6 oydan keyin baholang: javob boʻlmasa tashxis va davolashni qayta koʻrib chiqing.
- Murakkab holatlarda mutaxassisga yuboring (endokrinolog, androlog, seksolog yoki psixiatr).
15
Keng tarqalgan xatolar
- Faqat laborator qiymatga qarab davolash: iztirobsiz past istak yoki alomatsiz past T uchun testosteron tayinlamang.
- Bir marta, notoʻgʻri vaqtda yoki oʻtkir kasallik paytida oʻlchangan testosteronga tayanish.
- Biotin va boshqa qoʻshimchalarning tahlilga taʼsirini unutish; «testosteron kuchaytiruvchi» qoʻshimchalarning (tribulus, DHEA va boshqalar) samarasi isbotlanmagan, ayrimlarida yashirin dori moddalari boʻlishi mumkin.
- Prolaktinni baholamaslik: past T yoki past istak + past LH boʻlsa prolaktin kerak; stress va namuna olish uni biroz oshirishi mumkin (takrorlang).
- Dori sababini unutish: SSRI, 5-ARI, opioidlar, antipsixotiklar; bemor dorini oʻzboshimchalik bilan toʻxtatmasligi kerak.
- Depressiyani faqat jinsiy muammo deb qarash yoki aksincha: ikkala yoʻnalish ham tekshiriladi.
- Sherikni va munosabatni hisobga olmaslik; sherik muammolari (masalan, ogʻriq, disfunksiya) istakni pasaytirishi mumkin.
- Testosteron spermatogenezni bostiradi: yosh erkakda tayinlashdan oldin fertillik rejasini soʻrang.
16
Mutaxassisga yuborish mezonlari
- Endokrinolog: aniq past T va LH/FSH past yoki normal, giperprolaktinemiya (ayniqsa yuqori qiymat), gipofiz kasalligi gumoni, bir necha gipofiz gormoni yetishmovchiligi, yosh erkakda birlamchi gipogonadizm.
- Neyroxirurg yoki oftalmolog: gipofiz makroadenomasi, koʻruv maydoni buzilishi, kuchli bosh ogʻrigʻi.
- Androlog yoki urolog: kichik yoki oʻzgargan moyaklar, moyak oʻsmasi gumoni, fertillik istagi, hamroh ED yoki Peyroni kasalligi.
- Psixiatr yoki klinik psixolog: ogʻir depressiya, oʻz joniga qasd fikrlari, travma, psixotik alomatlar.
- Seksolog yoki psixoseksual terapevt: birlamchi psixogen istak buzilishi, munosabat muammolari, davolashga javobsizlik.
- Boshqa mutaxassislar: uyqu apnoesi (somnolog), diabet, onkologiya, buyrak yoki jigar kasalligi.
- Shoshilinch: oʻz joniga qasd xavfi; keskin boshlangan bosh ogʻrigʻi va koʻruv buzilishi (gipofiz apopleksiyasi).
17
Asosiy klinik xulosalar
- Erkaklarda HSDD — jinsiy istakning doimiy (taxminan kamida 6 oy) yetishmasligi va klinik iztirob; iztirobsiz past istak normal farq boʻlishi mumkin.
- Sabablar biopsixoijtimoiy: endokrin (gipogonadizm, giperprolaktinemiya, tireoid), ruhiy, dorilar, surunkali kasalliklar, uyqu, munosabat — odatda bir nechta omil birga.
- Dori sabablarini doim tekshiring (SSRI, antipsixotiklar, antiandrogenlar, 5-ARI, opioidlar); doza kamaytirish yoki almashtirish — retsept yozuvchi bilan.
- Endokrin tekshiruv: ertalabki umumiy T (ikki marta), SHBG, LH/FSH, prolaktin, TSH, glyukoza/HbA1c, lipidlar; natijani alomatlar bilan birga baholang.
- Testosteron terapiyasi faqat alomat + tasdiqlangan past T boʻlganda; normal T da samarasiz; fertillik istagida qarshi koʻrsatma.
- Prolaktinoma — dopamin agonistlari; depressiya va munosabat muammolari — psixoterapiya va juftlik terapiyasi; turmush tarzi muhim.
- Qoʻshimchalar va tekshiruvsiz testosteron — keng tarqalgan xato; mutaxassisga yuborish mezonlarini bilish xavfsizlikni taʼminlaydi.
1DSM-5 boʻyicha erkaklarda gipoaktiv jinsiy istak buzilishi tashxisi uchun qaysi shart muhim?
- Istak pasayishi taxminan kamida 6 oy davom etishi va klinik iztirob keltirishi
- Faqat testosteron past boʻlishi
- Faqat yoshning 40 dan oshishi
- Faqat sherikning shikoyati
Javob: A. Tashxis doimiy (taxminan 6 oy va undan koʻproq) istak yetishmasligi va iztirob asosida qoʻyiladi; boshqa sabablar bilan yaxshiroq izohlanmasligi kerak.
2Gipogonadizmni tasdiqlash uchun qaysi tahlil toʻgʻri?
- Kechqurun bir marta olingan testosteron
- Ertalab ikki marta tasdiqlangan umumiy testosteron
- Siydikdagi testosteron
- Faqat PSA
Javob: B. Testosteron sutkalik ritmga ega: ertalab (taxminan 7–11 soat) olingan va takroriy natija ishonchliroq.
3Past istak, past testosteron va past LH bilan kelgan erkakda qaysi tekshiruv muhim?
- Siydik madaniyati
- Faqat PSA
- Prolaktin va gipofiz tekshiruvi
- Spermogramma
Javob: C. Past LH bilan past T ikkilamchi gipogonadizmni koʻrsatadi; prolaktinoma va gipofiz kasalliklari tekshiriladi.
4Quyidagi dorilardan qaysi biri prolaktinni oshirib istakni pasaytirishi mumkin?
- Tadalafil
- Metformin
- Levotiroksin
- Risperidon
Javob: D. Antipsixotiklar (risperidon va boshqalar) dopamin D2 retseptorlarini bloklab, prolaktinni oshiradi.
5Testosteroni normal, lekin istagi past erkak uchun testosteron terapiyasi haqida qaysi gap toʻgʻri?
- Birinchi qator davo
- Samarasi isbotlanmagan va koʻrsatma emas
- Faqat gel shaklida samarali
- Faqat kabergolin bilan birga beriladi
Javob: B. Testosteron terapiyasi biokimyoviy tanqislik va alomatlar boʻlganda koʻrsatma; normal darajada foydasi isbotlanmagan.
6Fertillikni istagan erkakda testosteron terapiyasi nima uchun qarshi koʻrsatma?
- Spermatogenezni bostiradi
- Prolaktinni oshiradi
- Gematokritni pasaytiradi
- Libidoni kamaytiradi
Javob: A. Ekzogen testosteron LH/FSH ni bostirib, spermatogenezni toʻxtatadi; qaytar, lekin tiklanish oylar oladi.
- EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health, 2024
- AUA Testosterone Deficiency, 2018
- AUA Guideline: Erectile Dysfunction, 2018
- Campbell-Walsh-Wein Urology, 12th ed., 2020
- Williams Textbook of Endocrinology, 14th ed., 2020
- Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology, 14th ed., 2020
- ICD-10 (WHO)
Taqdimot taʼlim maqsadida tayyorlangan. Klinik qarorlar amaldagi klinik tavsiyalar va bemorning holatiga asoslanishi kerak. Foydalanganda muallifni va sayt manzilini koʻrsating.
PPTX yuklab olish (548 KB)